ปลาวาฬหัวทุย

ปลาวาฬหัวทุย

Sperm whale, Physeter macrocephalus, (Linnaeus, 1758)

สถานภาพ

- สัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพ.ร.บ.สงวนและคุ่มครองสัตว์ป่าคุ้มครอง พ.ศ. 2535

- IUCN: Vulnerable

- CITES: Appendix I

ปลาวาฬหัวทุย

ขนาด

เป็นวาฬมีฟันที่ใหญ่ที่สุด โตเต็มที่ตัวผู้ยาว 18.3 ม. หนัก 57 ตัน ตัวเมียมีความยาว 12 ม. หนัก 13.5-20 ตัน ลูกแรกเกิดยาว 3.5-4.5 ม. และหนัก 1 ตัน

รูปร่าง

ลำตัวแบนด้านข้างเล็กน้อย ส่วนหัวยาวเกือบ 40 % ของความยาวลำตัว ผิวหนังมีรอยย่นตลอดลำตัว ขากรรไกรล่างแคบยาวและเล็กมาก มีหางรูปสามเหลี่ยมขนาดใหญ่

สี

ลำตัวสีเทาดำ เทาน้ำตาล ท้องสีอ่อน

ฟัน

ซี่กลมใหญ่ 18-26 คู่ เฉพาะบนขากรรไกรล่าง ส่วนขากรรไกรบนมีร่องให้ฟันล่าสบ

ช่องหายใจ

มีรูเดียว (S-shaped blowhole) อยู่ด้านซ้ายบนหัว ทำให้ Blow ไปด้านซ้ายเล็กน้อย Blow ปกติสูง 1-2 ม. สูงสุด 5 ม.

ครีบหลัง

เล็ก ปลายมน มีสันลอนๆ จากครีบหลังไปจนเกือบถึงโคนหาง (เรียก Bumpหรือ Crenulation)

ชีวประวัติ

วัยเจริญพันธุ์ ตัวผู้อายุอย่างน้อย 18 ปี (ยาว 11-12 ม.) ส่วนตัวเมียอายุ 7-13 ปี (ยาว 8.3-9.2 ม.) ตั้งท้อง 14-16เดือน อายุยืนอย่างน้อย 70 ปี

พฤติกรรม

ตัวเมียและลูกอ่อนอยู่รวมกันเป็นฝูง 10-80 ตัว ตัวผู้ที่อายุมากมักอยู่ตัวเดียว บางครั้งมีการลอยตัวอยู่คล้ายกับท่อนซุงลอยน้ำ (Logging)

อาหาร

กินปลาหมึกน้ำลึกเป็นอาหารหลัก อาจกินมากถึงวันละ 1 ตัน และบางครั้ง ก็กินปลาน้ำลึก ซากเกยตื้นมักพบเขี้ยวปลาหมึก (Squid beak) ในกระเพาะอาหาร

ถิ่นอาศัยและการแพร่กระจาย

อาจพบใกล้ฝั่งที่มีน้ำลึกหรือใกล้กับเขตน้ำลึก มักพบอยู่ลำพังตัวเดียวที่บริเวณขั้วโลก และพบกลุ่มเล็กๆ ถึง 20 ตัว ในทะเลเขตร้อน บางครั้งแพร่กระจาย 10-50 ตัว ในบริเวณกว้างหลายกิโลเมตร ประเทศไทยพบการเกยตื้นใน จ.พังงา ภูเก็ต ตรัง และสตูล

ถิ่นอาศัยและการแพร่กระจาย