สรุปข้อมูล ณ วันที่ 3 มิถุนายน 2562

          ในปี 2562 กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ร่วมกับหน่วยงานและเครือข่ายต่าง ๆ ประกอบด้วย กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช มหาวิทยาลัย และนักดำน้ำอาสาสมัคร ได้ดำเนินการสำรวจและรายงานสถานการณ์ปะการังฟอกขาวในระหว่างตั้งแต่วันที่ 23 เมษายน - วันที่ 3 มิถุนายน 2562 จำนวนทั้งสิ้น 148 จุด (ฝั่งทะเลอันดามัน 59 จุด และฝั่งทะเลอ่าวไทย 89 จุด) ผลแสดงดังตารางต่อไปนี้

ตารางที่ 1 แสดงสถานีที่มีการสำรวจและรายงานทั้งหมด (ตั้งแต่วันที่ 23 เมษายน - วันที่ 3 มิถุนายน 2562)

ตารางที่ 2 แสดงเฉพาะสถานีที่มีการสำรวจใหม่ (หลังวันที่ 26 พฤษภาคม 2562 )

ตารางที่ 3 แสดงเฉพาะสถานีที่มีการสำรวจซ้ำ

สรุปสถานการณ์ปะการังฟอกขาว
          จากการรวบรวมข้อมูลปะการังฟอกขาวน่านน้ำไทยทั้งหมด 148 สถานี พบว่าแนวปะการังส่วนใหญ่อยู่ในระดับปะการังเริ่มฟอกขาว (สีซีด) ทั้งฝั่งทะเลอันดามันและฝั่งอ่าวไทย สถานีที่มีการสำรวจใหม่ (หลังวันที่ 26 พฤษภาคม 2562) จำนวน 16 สถานี ฝั่งทะเลอันดามันส่วนใหญ่อยู่ในระดับสีซีด (จุดสีเทาในแผนที่) ส่วนฝั่งอ่าวไทยส่วนใหญ่อยู่ในระดับการฟอกขาว 5-25% (จุดสีเหลืองในแผนที่) บางสถานีที่มีการสำรวจซ้ำมีแนวโน้มดีขึ้นบริเวณกองหินต่าง ๆ ในจ.ชุมพร (น้ำลึกตั้งแต่ 12-16 เมตร) ส่วนใหญ่มีการฟอกขาว 10% มีเพียงหินแพ (น้ำลึก 20 เมตร) ที่ไม่พบการฟอกขาว ส่วนกองหินลอปีและเกาะโลซิน จ.ปัตตานี (น้ำลึก 10-25 เมตร) อยู่ในระดับสีซีด

          จากการประเมินสถานการณ์ในปัจจุบัน สามารถสรุปได้ว่าการฟอกขาวในปีนี้ถือว่าไม่รุนแรง โดยพื้นที่ที่ยังต้องมีการติดตามอย่างใกล้ชิดเพื่อประเมินว่าปะการังจะมีการฟื้นตัวหรือตายไปบ้างหรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับพื้นที่ที่มีการพบการฟอกขาวตั้งแต่ระดับปานกลางถึงสูง โดยเฉพาะบริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันออก เช่น เกาะแสมสาร (จ. ชลบุรี) หมู่เกาะมัน (จ. ระยอง) หาดเจ้าหลาว (จ. จันทบุรี) หมู่เกาะรัง และเกาะกูด (จ. ตราด) และในฝั่งทะเลอันดามัน เช่น หมู่เกาะกำ เกาะพะยาม (จ. ระนอง) หาดไนยาง (จ. ภูเก็ต) และเกาะปู (จ. กระบี่) ในบางพื้นที่ที่อยู่ในบริเวณน้ำตื้นใกล้ชายฝั่งพบว่ามีการฟอกขาวเพิ่มขึ้น เช่น ชายฝั่งแสมสาร (บริเวณวิหารหลวงพ่อดำ)

          นอกจากนี้จากติดตามสถานการณ์อุณหภูมิน้ำทะเลโดยใช้ข้อมูลของ National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) รวมทั้งจากเครื่องบันทึกอุณหภูมิแบบต่อเนื่อง พบว่าพบอุณหภูมิน้ำทะเลตั้งแต่ต้นเดือนพฤษภาคมมีแนวโน้มลดลงอย่างเนื่อง และลดต่ำกว่าอุณหภูมิวิกฤตที่กระตุ้นการฟอกขาว (ประมาณ 30.5 - 31 องศา) แล้ว ซึ่งจะทำให้ปะการังหยุดการฟอกขาว แล้วค่อย ๆ เริ่มมีการฟื้นตัว หลายสถานีพบว่ามีปะการังตายจากการฟอกขาวน้อย การลดลงของอุณหภูมิน้ำทะเลเป็นผลจากอิทธิพลของลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ หรือการเข้าสู่ฤดูฝนจึงทำให้มีเมฆปกคลุมท้องฟ้า และฝนตกอย่างต่อเนื่อง ดังนั้นสถานการณ์ปะการังฟอกขาวต่อจากนี้ไปจึงไม่น่าเป็นห่วงมากนัก อย่างไรก็ตามยังต้องมีการเฝ้าติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดอย่างต่อเนื่องต่อไปอีกระยะหนึ่ง


แนวปะการังบริเวณหินแพ จ.ชุมพร ไม่พบการฟอกขาวของปะการัง
(ข้อมูลและภาพ : กลุ่มวิจัยความหลากหลายทางชีวภาพในทะเล มหาวิทยาลัยรามคำแหง)


แนวปะการังบริเวณเกาะโลซิน จ.ปัตตานี ส่วนใหญ่ปะการังมีสีซีด

ข้อมูล : สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเล ชายฝั่งทะเลและป่าชายเลน
วันที่ : 3 มิถุนายน 2562