สถานการณ์การกัดเซาะชายฝั่ง จ.เพชรบุรี

          ตามพระราชบัญญัติส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง พ.ศ. 2558 มาตรา 3 กำหนดให้“ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง”คือ สิ่งที่มีอยู่ หรือเกิดขึ้นตามธรรมชาติในบริเวณทะเลและชายฝั่ง รวมถึงพรุชายฝั่ง พื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่ง คลอง คูแพรก ทะเลสาบ และบริเวณพื้นที่ปากแม่น้ำที่มีพื้นที่ติดต่อกับทะเลหรืออิทธิพลของน้ำทะเลเข้าถึง เช่น ป่าชายเลน ป่าชายหาด หาด ที่ชายทะเล เกาะ หญ้าทะเล ปะการัง ดอนหอย พืช และสัตว์ทะเล หรือสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นเพื่อประโยชน์แก่ระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่ง เช่น ปะการังเทียม แนวลดแรงคลื่น และการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง นั้น

ข้อมูลลักษณะชายฝั่งจังหวัดเพชรบุรี
          ชายฝั่งทะเลของจังหวัดเพชรบุรีครอบคลุมพื้นที่ 4 อำเภอ 13 ตำบล ได้แก่ อำเภอบ้านแหลมอำเภอเมืองเพชรบุรี อำเภอท่ายาง และอำเภอชะอำ

ข้อมูลระบบหาด
          ระบบกลุ่มหาด หมายถึง “การแบ่งขอบเขตชายฝั่งเป็นหน่วยย่อย หรือเป็นเซลล์เพื่อใช้ในการจัดการชายฝั่ง โดยหลักการกำหนดขอบเขตระบบกลุ่มหาดจะพิจารณาจากลักษณะธรณีสัณฐาน ลักษณะธรณีวิทยาลักษณะทางกายภาพ ได้แก่ หัวแหลม (Headland) ชายฝั่งหิน (Rocky Coast) และ ปากแม่น้ำ (Estuary) โดยขอบเขตชายฝั่งในหนึ่งเซลล์จะต้องมีสมดุลตะกอนของตัวเอง และไม่มีการเคลื่อนย้ายตะกอนจากกลุ่มหาดหนึ่งไปสู่อีกกลุ่มหาดหนึ่ง” ปัจจุบันประเทศไทยแบ่งออกเป็น 64 ระบบกลุ่มหาด และระบบกลุ่มหาดย่อย 282 กลุ่มหาด

          สำหรับแนวชายฝั่งทะเลจังหวัดเพชรบุรี ตั้งอยู่ในระบบกลุ่มหาดในประเทศไทยพื้นที่อ่าวไทยตอนบน คือระบบกลุ่มหาด U และพื้นที่ชายฝั่งทะเลอ่าวไทยตอนล่าง ได้แก่ระบบกลุ่มหาด S1 

การกัดเซาะชายฝั่งจังหวัดเพชรบุรี
          การกัดเซาะชายฝั่งหมายถึงการเปลี่ยนแปลงของตะกอนบริเวณชายฝั่งที่ถูกพัดพาออกไปจากตำแหน่งเดิมโดยตัวกลางๆ เช่น กระแสคลื่น กระแสลม น้ำขึ้นน้ำลง หรือภัยธรรมชาติที่ทำให้ตัวกลางเหล่านี้มีความรุนแรงมากกว่าปกติ นอกจากนี้การกัดเซาะอาจเกิดปริมาณตะกอนในแม่น้ำที่ไหลออกสู่ทะเลลดลง ทำให้ระบบหมุนเวียนของตะกอนไม่อยู่ในสภาวะสมดุลจึงส่งผลให้มีการกัดเซาะชายฝั่งมากขึ้น

สถานภาพการกัดเซาะชายฝั่งในอดีต
          สถานภาพการกัดเซาะชายฝั่งทะเลจังหวัดเพชรบุรีโครงการศึกษา สำรวจ และวิเคราะห์การกัดเซาะชายฝั่งทะเลจังหวัดเพชรบุรี  โดยใช้ภาพถ่ายดาวเทียมปี พ.ศ. 2550 และ พ.ศ. 2555 สามารถสรุปพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากการกัดเซาะแนวชายฝั่ง พบว่า มีพื้นได้รับผลกระทบจากการกัดเซาะชายฝั่ง เพิ่มขึ้น 7 ตำแหน่ง ระยะทาง 2.30 กิโลเมตร ส่วนใหญ่เป็นการกัดเซาะระดับปานกลาง (1-5 เมตรต่อปี) มีพื้นที่มีปัญหาการกัดเซาะรุนแรง (มากกว่า 5 เมตรต่อปี) ที่บ้านบ้านทำเนียบ ตำบลบ้านแหลม อำเภอบ้านแหลม และที่บริเวณบ้านเกตุ ตำบลบ้านเก่า อำเภอชะอำ และ สถานภาพการกัดเซาะชายฝั่งทะเลจังหวัดเพชรบุรี  วิเคราะห์การกัดเซาะชายฝั่งทะเลจังหวัดเพชรบุรี  โดยใช้ภาพถ่ายดาวเทียมปี พ.ศ. 2550 และ พ.ศ. 2555 สามารถสรุปพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากการกัดเซาะแนวชายฝั่ง พบมีพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากการกัดเซาะชายฝั่ง ครอบคลุม 4 อำเภอ คือ อำเภอบ้านแหลม อำเภอเมืองเพชรบุรี อำเภอท่ายาง และอำเภอชะอำ มีการกัดเซาะแนวชายฝั่งรวมระยะทาง 22.13 กิโลเมตร ส่วนใหญ่เป็นการกัดเซาะระดับปานกลาง (1-5 เมตรต่อปี) มีพื้นที่ ที่ได้รับปัญหาการกัดเซาะรุนแรง (มากกว่า 5 เมตรต่อปี)

สถานภาพการกัดเซาะชายฝั่งปัจจุบัน
          สำหรับสถานภาพการกัดเซาะชายฝั่งปัจจุบัน พบว่าจังหวัดเพชรบุรี ได้มีการดำเนินการด้วยโครงสร้างรูปแบบต่างๆ และบางพื้นที่เป็นพื้นที่ๆ มีการเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล และตามธรรมชาติ โดยปัจจุบันชายฝั่งจังหวัดเพชรบุรีระยะทางแนวชายฝั่งประมาณ 89.71 กิโลเมตร ซึ่งลักษณะชายฝั่งแยกเป็น หาดทราย 50.86 กิโลเมตร หาดโคลน 36.90 กิโลเมตร และปากแม่น้ำ 1.95กิโลเมตร ตามตารางที่ 10นอกจากนี้ยังสามารถจำแนกสถานการณ์ตามแนวชายฝั่งออกเป็นพื้นที่กัดเซาะรุนแรง (› 5 เมตร/ปี) 3.81 กิโลเมตร พื้นที่กัดเซาะปานกลาง (1-5 เมตร/ปี) 0.58 กิโลเมตร พื้นที่กัดเซาะน้อย (‹ 1 เมตร/ปี) 1.21 กิโลเมตร พื้นที่มีการดำเนินการแก้ไขแล้ว 41.55 กิโลเมตร พื้นที่สมดุล 40.59 กิโลเมตร พื้นที่สะสมมาก 0 กิโลเมตร พื้นที่สะสมน้อย 0 กิโลเมตร พื้นที่หัวหาด 0 กิโลเมตร พื้นที่ปากแม่น้ำ 1.95 กิโลเมตร พื้นที่หาดหิน 0 กิโลเมตร และพื้นที่รุกล้ำ 0.03 กิโลเมตร

แผนงาน/โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง
          จากการรวบรวมแผนงาน/โครงการ จากหน่วยงานภาครัฐส่วนกลาง ได้แก่ กรมเจ้าท่า กรมโยธาธิการและผังเมือง หน่วยงานส่วนท้องถิ่น เพื่อนำมาประกอบการการแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งจังหวัดเพชรบุรีในช่วงปี พ.ศ. 2561-2565

ข้อมูลระบบกลุ่มหาดจังหวัดเพชรบุรี


ข้อมูลชายฝั่ง และการจัดการป้องกันแก้ไขการกัดเซาะ จังหวัดเพชรบุรี ปี พ.ศ. 2560


ข้อมูลลักษณะทางกายภาพจังหวัดเพชรบุรีปี พ.ศ. 2560


ข้อมูลสถานการณ์ชายฝั่งจังหวัดเพชรบุรี ปี พ.ศ. 2560


ข้อมูลโครงสร้างชายฝั่งจังหวัดเพชรบุรีปี พ.ศ. 2560


แผนงาน/โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2561-2565


การกัดเซาะบริเวณหาดเจ้าสำราญ-วัดสมุทรธาราม ต.หาดเจ้าสำราญ อ.เมือง จ.เพชรบุรี


การกัดเซาะบริเวณด้านใต้ของหาดเจ้าสำราญ-คลองหัวช้าง ต.ชะอำ อ.ชะอำ จ.เพชรบุรี

ข้อมูล : กองบริหารจัดการพื้นที่ชายฝั่ง
วันที่ : 8 พฤศจิกายน 2561