แสมทะเล

  

แสมทะเล Avicennia marina (Forssk) Vierh.
ชื่อพ้อง : A. intermedia Griff.
วงศ์ : ACANTHACEAE
ชื่ออื่น : ปีปีดำ (ภูเก็ต); แสมขาว, พีพีเล
เป็นไม้ขนาดเล็ก สูงประมาณ 5-8 เมตร มีลักษณะเป็นพุ่มส่วนใหญ่มีสองลำต้น หรือมากกว่า ไม่มีพูพอน เรือนยอดโปร่งมีรากหายใจรูปคล้ายดินสอ ยาว 10-20 ซม. เหนือผิวดิน เปลือกเรียบเป็นมัน สีขาวอมเทา หรือขาวอมชมพู ต้นที่อายุมากเปลือกจะหลุดออกเป็นเกล็ดบางๆคล้ายแผ่นกระดาษ และผิวของเปลือกใหม่จะมีสีเขียว

ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก แผ่นใบรูปรี หรือรูปใบหอกแกมรูปไข่ขนาด 1.5-4 x 3-12 ซม.ปลายใบมน ถึงแหลมเล็กน้อย ฐานใบรูปลิ่ม ขอบใบเรียบม้วนเข้าหากันทางด้านท้องใบ มีลักษณะคล้ายหลอดกลม ใบด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน ด้านท้องใบขาวอมเทา หรือขาวมีนวล ก้านใบยาว 0.4-1.4 ซม.

ดอก ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง หรือง่ามใบใกล้ปลายกิ่ง เป็นช่อเชิงลด ก้านช่อดอกยาว 1.5 ซม. แต่ละช่อมี 8-14 ดอก ช่อดอกย่อยเป็นช่อกระจุก ก้านดอกยาว 0.5-1.5 ซม. ดอกย่อยไม่มีก้าน ดอกมีขนาดเล็ก เส้นผ่านศูนย์กลาง 0.5 ซม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ ติดคงทน กลีบดอก 4 กลีบ รูปไข่กว้าง ยาว 0.3 ซม. โคนกลีบติดกัน สีส้มอมเหลือง ถึงเหลือง เกสรเพศผู้ 4 อัน ออกดอกประมาณเดือนกุมภาพันธ์ – มิถุนายน

ผล รูปไข่กว้าง เบี้ยว ถึงเกือบกลม แบนด้านข้าง ขนาด 1.5-2 x 1.5-2.5 ซม. เปลือกอ่อนนุ่ม สีเขียวอมเหลือง มีขนนุ่ม ปลายผลไม่มีจะงอย ผลแก่เปลือกจะแตกด้านข้างตามยาวผล และม้วนเป็นหลอดกลม แต่ละผลมี 1 เมล็ดเป็นไม้เบิกนำที่ขึ้นได้ดีในที่โล่งติดชายฝั่งทะเล หรือพื้นที่ดินเลนงอกใหม่ที่ค่อนข้างเป็นทราย

สรรพคุณ : แก้ท้องร่วง สมานแผนในปาก แก้พิษจากสัตว์น้ำทุกชนิด โดยเฉพาะปลามีพิษจากทะเลทุกชนิด

วิธีการปรุงยา :
แก่นไม้(เนื้อไม้) ต้มเป็นยาหม้อดื่ม
เปลือกไม้ ต้มอมน้ำสมานแผลในปาก
ทั้งก้านและใบ เผารมควัน แก้พิษสัตว์น้ำ
แก่นของต้น นำมาต้มน้ำดื่ม แก้ท้องร่วง
ใบหรือราก แก้พิษปลาหรือสัตว์มีพิษในทะเลอื่นๆ ตำให้ละเอียดใช้พอกที่แผล หากเป็นพิษงูร้ายแรงตำผสมกับในเสลดพังพอน กระถินและหัวหอม โดยตำให้ละเอียดพอกที่แผลและละลายน้ำรับประทาน
รากและต้น นำมาต้มรับประทานวันละ 2 ครั้ง รักษาโรคเบาหวาน  สับให้ละเอียด ผสมกับกำแพงเจ็ดชั้น ใบต้นหูกวาง ต้นตายปลาย