ลำพูทะเล

  

ลำพูทะเล Sonneratia alba Sm.
ชื่อพ้อง : S. griffithii Watson
วงศ์ : LYTHRACEAE
ชื่ออื่น : ลำแพน, ลำแพนทะเล (กลาง); ปาด (พังงา, ภูเก็ต); รำป๊าด (สตูล)
เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูง 6-15 เมตร ไม่ผลัดใบ แตกกิ่งในระดับต่ำ เปลือกสีน้ำตาลอมชมพู หรือสีเทา แตกเป็นสะเก็ดเล็กน้อย รากหายใจตั้งตรง รูปกรวยคว่ำ ยาว 20-40 ซม.เหนือผิวดิน โคนรากหนา เรียวแหลมไปทางปลาย มักเป็นสะเก็ดสีน้ำตาลอมชมพู

ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉากแผ่นใบรูปไข่กลับ ถึงรูปไข่ ขนาด 3-7 x 4-11 ซม. ปลายใบกลม กว้าง ฐานใบรูปลิ่มแคบ ใบสีเขียวมีนวล เส้นใบกางออกกว้าง เห็นไม่ชัด ก้านใบอ้วนสั้น ยาว 0.3-0.8 ซม.

ดอก ออกเดี่ยวๆหรือเป็นช่อกระจุกที่ปลายกิ่งวงกลีบเลี้ยงเมื่อยังเป็นตาดอก รูปขอบขนานแกมรูปรีปลายและโคนแคบ ยาว 2.8-3.5 ซม. หลอดกลีบเลี้ยงรูปกรวยจากโคนที่เชื่อมติดกัน มีสันชัดเจน แฉกกลีบเลี้ยงหยักลึก 6-8 แฉก รูปขอบขนานแกมรูปใบหอก หรือรูปใบหอกแกมรูปไข่ แฉกมักสั้นกว่าหลอด ผิวด้านนอกสีเขียวอ่อน โคนกลีบด้านในสีแดง กลีบดอกรูปแถบก้านชูอับเรณูสีขาว ออกดอกเดือนมิถุนายน – ธันวาคม

ผล เป็นผลมีเนื้อ และมีเมล็ดขนาดเล็กหลายเมล็ดฝังอยู่ในเนื้อผล ผลแข็ง รูปกลม ด้านแนวนอนยาวกว่าแนวตั้ง ขนาด 4-5 x 3-4 ซม. สีเขียว กลีบเลี้ยงแผ่บานออก และโค้งกลับ ออกผลเดือนมกราคม – กรกฎาคม เป็นพันธุ์ไม้เบิกนำชนิดหนึ่งของป่าชายเลนขึ้นได้ดีที่ชายฝั่งทะเลที่น้ำท่วมถึงทุกวัน น้ำค่อนข้างเค็มและดินเป็นดินปนทราย ค่อนข้างลึก

สรรพคุณ : แก้ปวด บวม เคล็ดขัดยอก ขับพยาธิ ขับเสมหะ แก้ท้องผูก

วิธีการปรุงยา :
ผล ตำให้ละเอียดพอกบริเวณที่ปวด
ผล ตำคั้นน้ำดื่มขับพยาธิ
ดอกและผลอ่อน ต้มกินทั้งดอกและผลอ่อน (เหมือนผักทั่วไป) แก้ท้องร่วง
ผลสุก รับประทานเป็นผลไม้ แก้ท้องผูก