โปรงขาว

  

โปรงขาว Ceriops decandra (Griff.) W. Theob.
ชื่อพ้อง :  Bruguiera decandra Griff.
วงศ์ : RHIZOPHORACEAE
ชื่ออื่น : โปรง, โปรงหนู, ปะโลง, โหลง (กลาง); กระปูโลง, โปลง, โปรง (เพชรบุรี); แหม (ภูเก็ต); แสมมาเนาะ (สตูล)
เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กกึ่งไม้พุ่ม สูง 2-7 เมตร โคนต้นมีพูพอนเล็กน้อยพองขยายออก รากหายใจรูปคล้ายเข่า อ้วนสั้น กลม ยาว 6-13 ซม. เหนือผิวดิน เรือนยอดกลม แน่นทึบ เปลือกสีเทาอ่อนเรียบ ถึงแตกเป็นสะเก็ด ช่องอากาศสีน้ำตาลอมชมพู

ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉากเป็นกระจุกที่ปลายกิ่ง แผ่นใบรูปไข่กลับ หรือรูปรีแกมรูปไข่กลับ ถึงรูปขอบขนานแกมรูปรี ขนาด 3-7 x 5-12 ซม. เป็นมัน ปลายใบป้านมน กลม หรือเว้าตื้นๆ ฐานใบรูปลิ่ม ผิวใบด้านบนสีเขียวเข้ม ท้องใบสีซีด ก้านใบยาว 1-3 ซม. หูใบยาว 2-3 ซม.

ดอก ออกเป็นช่อตามง่ามใบ แต่ละช่อมีดอกจำนวนมาก ก้านช่อดอกหนา สั้น ไม่มีก้านดอกย่อยดอกอยู่เป็นกระจุกที่ปลายก้านช่อดอก วงกลีบเลี้ยงยาว 0.5-0.7 ซม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปไข่แหลม ขนาด 0.2-0.3 x 0.3-0.5 ซม. ตรง หรือโค้งขึ้น กลีบดอกสีขาวก่อนจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล

ผล เป็นผลแบบงอกตั้งแต่ยังติดอยู่บนต้น ลำต้นใต้ใบเลี้ยง หรือ “ฝัก” เป็นรูปทรงกระบอกเรียว ขนาด 0.7-1 x 8-15 ซม. สีเขียว โคนสีม่วงเข้ม มีสันตามยาว ส่วนโคนชี้ไปทางปลายกิ่ง ไม่เป็นระเบียบ ออกดอกและผลเกือบตลอดปีมักพบตามพื้นที่ป่าชายเลนที่เป็นที่ดอนแห้ง มีลักษณะเหมือนไม้พุ่ม หากขึ้นในสภาพที่ไม่เหมาะต่อการเจริญเติบโต

สรรพคุณ : รักษาแผลสด ห้ามเลือด แก้ท้องร่วง คลื่นเหียน อาเจียน บิด

วิธีการปรุงยา :
เปลือก ต้มเป็นยาหม้อดื่ม
เปลือก ตำให้ละเอียดพอกแผลห้ามเลือด
เปลือก มีรสฝาดจัด เฝื่อนเล็กน้อย ใช้เปลือกต้มกับน้ำรับประทานแก้ท้องร่วง แก้อาเจียน แก้บิด แก้มูกเลือด
เปลือก ต้มน้ำนำไปชะล้างบาดแผล หรือใช้เปลือกตำพอกห้ามโลหิตในบาดแผลสดเล็กน้อยได้ดี