ถอบแถบน้ำ

  

ถอบแถบน้ำ Derris trifoliate Lour.
ชื่อพ้อง : D. uliginosa (Willd.) Benth.
วงศ์ : FABACEAE
ชื่ออื่น : แควบทะเล, ถอบแถบทะเล, ผักแถบ (กลาง); ทับแถบ (สมุทรสงคราม); ถั่วน้ำ (นราธิวาส)
เป็นไม้เถา ลำต้นมักเลื้อยทอดไปตามพื้นดิน ยาว 5-10 เมตร กิ่งเรียวยาว

ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ เรียงเวียนก้านใบยาว 10-15 ซม. มีใบย่อย 1-2 คู่ และที่ปลายอีก 1 ใบ ก้านใบย่อยสั้น แผ่นใบย่อยรูปไข่แกมรูปขอบขนานรูปรีแกมรูปขอบขนาน ถึงรูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับขนาด 1.5-5 x 3-10 ซม. ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้านปลายแหลมถึงเรียวแหลม โคนทู่ ถึงมนกลม เส้นใบ8-10 คู่

ดอก ออกเป็นช่อเดี่ยวตามง่ามใบ ช่อดอกยาว 5-15 ซม. ดอกมีสีขาวก่อนจะเปลี่ยนเป็นสีชมพูอ่อนเส้นผ่านศูนย์กลาง 1 ซม. ออกดอกระหว่างเดือนพฤษภาคม – สิงหาคม

ผล เป็นฝัก รูปขอบขนาน ขอบฝักเป็นสันบางแคบ สันฝักด้านบนกว้างกว่าด้านล่างสองเท่า ขนาด 3 x 3.5 ซม. มี 1 เมล็ด เมล็ดรูปไต ยาว 1-1.2 ซม.ถอบแถบน้ำ ขึ้นตามฝั่งแม่น้ำและพื้นที่พรุ ใกล้ทะเล

สรรพคุณ : แก้อาการเกร็งของกล้ามเนื้อ ปวดตามข้อ แก้ไข้ ริดสีดวงทวารเป็นยาระบายแก้พิษตานซาง ขับเสมหะ เป็นยาแก้ไข้

วิธีการปรุงยา :
เถา เบื่อเหา เบื่อปลา เบื่อปลิง ยาพอก
ต้น ใบและราก   ต้มรับประทาน เป็นยาระบายอ่อน แก้พิษตานซาง แก้พิษตานซางขโมย ถ่ายเสมหะ     
ทั้ง 5 (ราก, ลำต้น, ใบ, ดอก, ผล)  ตำแล้วคั้นเอาน้ำยาทาถูนวดแก้อาการเกร็งของกล้ามเนื้อ
ทั้ง 5 ต้มเป็นยาหม้อดื่มแก้ริดสีดวงทวาร
ราก ต้มเป็นยาหม้อดื่มแก้ไข้
ราก ทุบแช่น้ำฉีดพ่นฆ่าแมลง หรือเบื่อปลาได้
ใบ แพะกินแล้วเป็นหมัน