แคทะเล

  

แคทะเล Dolichandrone spathacea (L.f.) K. Schum.
ชื่อพ้อง : Bignonia spathacea L.f.
วงศ์ : BIGNONIACEAE
ชื่ออื่น : แคน้ำ, แคนา, แคป่า (กลาง); แค่ตุ้ย, แคฝา, แคปี่ฮ่อ, แคเหนแห้ (เหนือ)
เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ไม่ผลัดใบ สูง 4-10 เมตร แตกกิ่งก้านน้อย เรือนยอดแผ่กว้างแต่ละส่วนเมื่อแห้งจะเปลี่ยนเป็นสีดำ เปลือกสีเทา เรียบ หรือแตกเป็นร่องตื้นๆ มีช่องอากาศตามลำต้น

ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ก้านใบยาว10-30 ซม. ใบย่อย 2-4 คู่ มีขนาดไม่เท่ากันใบรูปไข่ รูปใบหอกแกมรูปไข่ หรือรูปใบหอกถึงรูปขอบขนานแกมรูปไข่ ขนาด 2.5-7 x 7-16 ซม.ปลายใบเรียวแหลมยาวคล้ายหาง ฐานใบเบี้ยวหรือแหลม ถึงกลม ขอบใบเรียบ มีต่อมเรียงไปตามเส้นกลางใบทางด้านท้องใบ ก้านใบย่อย ยาว 0.4-1 ซม.

ดอก เป็นแบบช่อกระจะ ช่อดอกสั้นออกตามปลายกิ่ง ยาว 3-5 ซม. แต่ละช่อ มี 3-7 ดอก ก้านดอกย่อยยาว 1.5-3.3 ซม.บานครั้งละหนึ่งดอก มีกลิ่นหอม วงกลีบ ดอกเชื่อมติดกันเป็นรูปแตร ยาว 12-17 ซม.ปากแตรแยกเป็น 5 แฉก แต่ละแฉกมีรอยยับย่น และหยักมนตามขอบ เกสรตัวผู้ 2 คู่ แต่ละคู่สั้นยาวไม่เท่ากัน ออกดอกเกือบตลอดทั้งปี แต่จะออกมาเดือน เมษายน-พฤษภาคม

ผล เป็นฝักเรียวยาว 2-3 x 30-60 ซม. บิดเป็นเกลียว เมื่อแห้งแตกออกเป็นสองซีก มีเมล็ดจำนวนมาก เมล็ดหนาแบบมีปีกรูป สี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด 0.6-0.8 x 1.3-1.8 ซม.ออกผลเดือนกรกฎาคม-กันยายน มักขึ้นในป่าบริเวณน้ำกร่อย มีเขต การกระจายพันธุ์ทางภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคใต้ประเทศของไทย

สรรพคุณ : ขับพยาธิในเด็ก

วิธีการปรุงยา : นำยอดอ่อนต้มให้ละเอียดผสมน้ำเล็กน้อยทาบริเวณท้องเด็ก