ขลู่

  

ขลู่ Pluchea indica (L.) Less.
วงศ์ : ASTERACEAE
ชื่ออื่น : ขลู (ใต้) ; หนวดงิ้ว, หนวดงั่ว, หนวดวัว, หนาดงัว (อุดรธานี),หล่วงไซ (จีนแต้จิ๋ว); หลวนซี (จีน);
เป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก พุ่มตั้งตรง ขึ้นอยู่รวมกันเป็นกอ แตกกิ่งก้านมาก สูง 1-1.5 เมตร มีขนเล็กละเอียดปกคลุมตามกิ่ง

ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงเวียนสลับ แผ่นใบรูปไข่กลับ หรือรูปช้อนแกมขอบขนานคล้ายใบพุทราขนาด 1-3 x 2-6 ซม. ปลายใบมน หรือกลม ฐานใบสอบเรียวขอบใบหยักแบบฟันเลื่อย มีขนปกคลุมเล็กน้อย ก้านใบสั้นมาก ใบมีกลิ่นหอมฉุน

ดอก ออกดอกที่ปลายกิ่ง เป็นแบบช่อกระจุกแน่น เป็นพุ่มคล้ายดอกสาบเสือ ก้านช่อดอกยาว 0.3-0.5 ซม. วงใบประดับรูประฆัง ฐานกลม ใบประดับเรียงตัวเป็นแถว ฐานดอกเกลี้ยง กลีบดอกรูปเส้นด้าย ยาว 0.3 ซม. สีม่วงอ่อน

ผล เป็นแบบผลแห้งเมล็ดล่อน รูปทรงกระบอก ขนาด 0.1 x 0.4 ซม. ผลเกลี้ยงมักขึ้นริมน้ำตอนบนป่าชายเลน

สรรพคุณ : แก้โรคนิ้วในไต บรรเทาโรคเบาหวาน ลดไขมันในเส้นเลือด แก้อาการปวดเมื่อย ขับระดูขาว แก้แผลอักเสบ รักษาอาการบิด ขับเหงื่อ ช่วยบรรเทาโรคเกี่ยวกับทางเดินปัสสาวะ แก้วัณโรคที่ต่อมน้ำเหลืองเป็นยาช่วยย่อย รักษาอาการริดสีดวง

วิธีการปรุงยา :
ทั้ง 5 (ราก, ลำต้น, ใบ, ดอก, ผล) ต้มเป็นยาหม้อดื่ม
ใบ ตากแห้งชงน้ำร้อน ดื่มเหมือนชา
เปลือก ต้มเอาไอรมควันรักษาอาการริดสีดวง