ขนาด
การจัดการที่ดินชายฝั่ง
  • 1 สิงหาคม 2556
  • 753

ขอบเขตการจัดการที่ดินชายฝั่งทะเลไทย

          เขตการจัดการพื้นที่ชายฝั่งทะเลเป็นเขตที่ถูกกำหนดขึ้นเพื่อใช้ในการวางแผนการใช้ที่ดินและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อยังการใช้ประโยชน์สูงสุดและการพัฒนาที่ยั่งยืนของบริเวณพื้นที่ชายฝั่งทะเล

          กรอบและนโยบายที่ดินบริเวณพื้นที่ชายฝั่งทะเล จะต้องพิจารณาทั้งส่วนที่ดินบนฝั่งที่เป็นพื้นที่ราบชายฝั่งหรือเขตอิทธิพลชั้นในของที่ดินชายทะเลและส่วนพื้นน้ำทะเล ที่ต่อเนื่องลงไปในทะเล เขตการจัดการพื้นที่ชายฝั่งทะเลดังกล่าว กรมพัฒนาที่ดินได้ร่วมกับคณะอนุกรรมการพัฒนาที่ดินชายทะเลประจำจังหวัดที่ติดชายทะเล 24 แห่ง ซึ่งตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติพัฒนาที่ดิน พ.ศ.2526 ได้กำหนดขอบเขตพื้นที่จัดการที่ดินชายทะเล ตามโครงการพัฒนาที่ดินชายทะเล ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น “โครงการจัดการทรัพยากรชายฝั่งทะเล” เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ง่าย สามารถใช้เป็นเครื่องมือในการบูรณาการบริหารจัดการพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และได้เสนอผลการประชุมของคณะอนุกรรมการพัฒนาที่ดินชายทะเลประจำจังหวัดต่อคณะอนุกรรมการพัฒนาที่ดินชายทะเลส่วนกลางเมื่อ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2543 โดยนำขอบเขตการปกครองมาช่วยในการกำหนดพื้นที่ชายฝั่งทะเล ส่วนบนบกด้านในสุดเพิ่มเติมขอบเขตอิทธิพลตอนใน ส่วนในทะเลใช้แนวปะการัง แนวหญ้าทะเล แนวหาดเลน และในกรณีที่ไม่ปรากฏว่ามีทรัพยากรดังกล่าว ก็ให้กำหนดระยะห่างจากฝั่งทะเลออกไป 3 กิโลเมตร ตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (พระราชบัญญัติประมง พ.ศ. 2490) เรื่องกำหนดเขตห้ามใช้เครื่องมืออวนลากและอวนรุนที่ใช้กับเรือยนต์ทำการประมง (20 กรกฎาคม พ.ศ. 2515) หรือระยะห่างจากเกาะออกไป 1 กิโลเมตร

          ขอบเขตพื้นที่จัดการพื้นที่ชายฝั่งทะเล ตามลักษณะการกำหนดขอบเขตการปกครองนั้น จะใช้ขอบเขตตำบลเป็นเกณฑ์ โดยที่ตำบลนั้นๆ ต้องมีคุณสมบัติทางกายภาพข้อใดข้อหนึ่งดังกล่าวข้างต้น และไม่จำเป็นต้องครอบคลุมพื้นที่ทั้งตำบล เพียงมีพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งที่สามารถลงขอบเขตบนแผนที่มาตรฐาน มาตราส่วน 1: 50,000 ได้ ก็ให้ตำบลนั้นเป็นตำบลที่อยู่ในเขตพื้นที่ชายทะเลทั้งหมดด้วย ดังนั้น มาตรการในการกำหนดเขตการจัดการพื้นที่ชายฝั่งทะเล จึงสรุปได้ ดังนี้
          1. เขตบก หมายถึง เขตอิทธิพลตอนในทั้งหมด ซึ่งเป็นเขตที่ได้รับอิทธิพลจากทะเล โดยพิจารณาจาก ลักษณะดิน ภูมิสัณฐาน สังคมพืชและสัตว์โดยใช้เขตตำบลเป็นเส้นแบ่งเขตการจัดการพื้นที่ชายทะเล ตำบลที่อยู่ในเขตพื้นที่การจัดการพื้นที่ชายทะเลจึงเป็นตำบลที่มีพื้นที่ทั้งหมดหรือบางส่วนมี สภาพทางกายภาพที่เกี่ยวข้องกับอิทธิพลของทะเล
          2. เขตในทะเล หมายถึง อาณาบริเวณที่ได้รับผลกระทบโดยตรงกับการพัฒนาการใช้ประโยชน์ที่ดินบนฝั่ง ได้ใช้แนวปะการัง แนวหญ้าทะเล แนวหาดเลน และในกรณีที่ไม่ปรากฏการมีอยู่ของทรัพยากรดังกล่าว ให้กำหนดระยะห่างจากฝั่งทะเลออกไป 3 กิโลเมตร หรือ ห่างจากที่ดินที่เป็นเกาะออกไป 1 กิโลเมตร

ขอบเขตพื้นที่จัดการที่ดินชายทะเลและพื้นที่ชายฝั่งทะเล

ขอบเขตพื้นที่จัดการที่ดินชายทะเลและพื้นที่ชายฝั่งทะเล

ที่มา : ส่วนจัดการที่ดินชายฝั่ง กรมพัฒนาที่ดิน , 2545

องค์ความรู้ที่น่าสนใจ
  • ป่าชายเลน
    ป่าชายเลน
  • เต่ามะเฟือง
    เต่ามะเฟือง
  • งูทะเล
  • นกในเขตชายฝั่งทะเล
    นกในระบบนิเวศชายฝั่งทะเล
  • พะยูน
    พะยูน
  • อาณาเขตทางทะเล
    ประเทศไทย มีอาณาเขตทางทะเล (maritime zone) ตามอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล ค.ศ. 1982 กว่า 350,000 ตารางกิโลเมตร ซึ่งมากกว่า 2 ใน 3 ของอาณาเขตทางบก ที่มีอยู่ประมาณ 513,000 ตารางกิโลเมตร โดยมีความยาวของชายฝั่งทะเล ทั้งฝั่งอ่าวไทยและอันดามัน รวมถึงช่องแคบมะละกาตอนเหนือ รวมความยาวชายฝั่งทะเลในประเทศไทยทั้งสิ้นกว่า 3,148.23 กิโลเมตร ครอบคลุม 23 จังหวัด
  • เต่าทะเล
    เต่าทะเล
  • PMBC Research Bulletin
    PMBC Research Bulletin
  • วาฬบรูด้า
    วาฬบรูด้า