ขนาด
สัณฐานชายฝั่ง
  • 25 สิงหาคม 2556
  • 1,207

สัณฐานพื้นทะเล

          มหาสมุทรและทะเล เป็นแอ่งน้ำขนาดใหญ่บนผิวโลกที่มีน้ำเค็มขังอยู่ ความลึกของทะเลโดยเฉลี่ยประมาณ 2.4 กิโลเมตร ซึ่งมีอาณาบริเวณถึงประมาณครึ่งหนึ่งของพื้นผิวโลกส่วนบริเวณที่มีความลึกมากกว่า 6.4 กิโลเมตร มีไม่ถึงร้อยละ 1 และบริเวณที่ลึกที่สุดของโลก คือ Challenger Deep ในมหาสมุทรแปซิฟิก มีความลึกประมาณ 11.2 กิโลเมตร โดยมีลักษณะพื้นทะเลประเภทใหญ่ๆ ดังนี

1. ขอบทวีป
          ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ เขตที่ตื้นไหล่ทวีปและเขตลาดชันในที่ลึกเป็นที่ที่มีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ที่สุด ทั้งที่มีชีวิตและไม่มีชีวิต ในส่วนที่เป็นไหล่ทวีปมีความลาดชันประมาณ 1:500 และมีความกว้างเฉลี่ยประมาณ 65 กิโลเมตร พื้นดินใต้ทะเลส่วนใหญ่เป็นทราย หิน และโคลน และเลยบริเวณนี้ออกไปเป็นเขตทะเลลึก พื้นทะเลมีความลาดชัน 1:20 ลึกประมาณ 130 เมตร ถัดออกไปลักษณะเป็นร่องหรือหุบเหวใต้ทะเล ซึ่งเป็นเหมือนลำรางขนาดใหญ่ ช่วยลำเลียงวัสดุจากพื้นทะเลไปที่ต่างๆ ในรูปตะกอนแขวงลอย และนำโคลนลงไปสู่บริเวณที่ราบก้นทะเล

2. พื้นที่ราบก้นแอ่ง
          บริเวณถัดจากขอบทวีปออกไป มีความลึก โดยเฉลี่ยประมาณ 4,000 เมตร บริเวณนี้ลักษณะเป็นที่ราบ ความชัน 1:1,000 แต่ก่อนเชื่อกันว่าไม่มีสิ่งมีชีวิต แต่เมื่อประมาณ 100 ปีมานี้ มีการพิสูจน์ได้ว่ามีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ในทะเลที่มืดและเย็นนี้

3. แนวเขาใต้ทะเล
          เป็นแนวภูเขาใต้ทะเลอยู่สูงจากพื้นราบก้นแอ่งประมาณ 2,000-4,000 เมตร ส่วนใหญ่จมอยู่ใต้ระดับน้ำทะเล มีเพียงบางแห่งเท่านั้นที่โผล่พ้นผิวน้ำทะเลเรียกว่าเกาะ เช่น เกาะไอช์แลนด์ ที่เป็นส่วนหนึ่งของ Mid-Atlantic ridge แนวเขาใต้ทะเลมีกำเนิดมาจากหินละลายของภูเขาไฟ (lava) ที่อยู่ใต้ทะเลและสิ้นสุดที่แนวรอยเลื่อนของทวีป (fault) ที่พาดผ่าน

องค์ความรู้ที่น่าสนใจ
  • หาดในประเทศไทย
    จากการสำรวจแหล่งธรรมชาติประเภทหาดทรายทั่วประเทศ ของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในปี 2560 พบว่ามีชายหาดรวม 521 แห่ง กระจายตัวอยู่ในพื้นที่ 21 จังหวัด โดยอยู่ทางฝั่งอ่าวไทย 360 แห่ง แบ่งเป็นชายหาดที่อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติ (กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช) 49 แห่ง อยู่ในความรับผิดชอบของหน่วยงานอื่นๆ เช่น ท้องถิ่น กองทัพเรือ และส่วนราชการอื่นๆ อีก 311 แห่ง สำหรับข้อมูลชายหาดฝั่งทะเลอันดามัน พบว่ามีชายหาด 161 แห่ง อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติ 78 แห่ง นอกเขตอุทยานแห่งชาติ 83 แห่ง
  • ปะการัง
    เป็นแนวหินปูนใต้ทะเลในระดับน้ำตื้นที่แสงแดดส่องถึง หินปูนดังกล่าวเป็นผลมาจากการเจริญเติบโตของปะการังหลายๆ ชนิด นอกจากนี้ ยังมีสิ่งมีชีวิตอื่นๆ
  • PMBC Special Publication
    PMBC Special Publication
  • เต่าทะเล
    เต่าทะเล
  • หญ้าทะเล
    หญ้าทะเล
  • ปูเสฉวนบก
    ปูเสฉวนบก
  • อุทยานใต้ทะเล
    อุทยานใต้ทะเล
  • วาฬ/โลมา
    วาฬ/โลมา
  • แมงกะพรุนพิษ
    เป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง จัดอยู่ในไฟลัมไนดาเรีย (Cnidaria) เช่นเดียวกันกับดอกไม้ทะเล (sea anemones) และปะการัง แมงกะพรุนที่พบได้บ่อยที่สุดจัดอยู่ในกลุ่ม Scyphozoa