ขนาด
กัดเซาะชายฝั่ง
สถานภาพการกัดเซาะชายฝั่ง ปี พ.ศ. 2565

          ชายฝั่งทะเล คือ บริเวณเชื่อมต่อกันระหว่างพื้นดินและพื้นทะเล ดังนั้นพื้นที่ชายฝั่งทะเลจึงเป็นบริเวณที่ได้รับอิทธิพลทั้งจากแผ่นดิน และทะเล ทำให้ชายฝั่งทะเลมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาตามธรรมชาติ และส่วนใหญ่สามารถฟื้นตัวหรือปรับสภาพเข้าสู่สมดุลได้เอง แต่ปัจจุบันการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจทำให้ชายฝั่งเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างถาวร และยังทำให้การเปลี่ยนแปลงที่เกิดตามธรรมชาตินั้นทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้นจนไม่สามารถปรับเข้าสู่สมดุลได้ โดยเฉพาะปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งทะเล ในการแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งทะเลจำเป็นต้องเข้าใจสาเหตุของการกัดเซาะทั้งจากกระบวนการทางธรรมชาติ และกิจกรรมของมนุษย์ และจำเป็นต้องศึกษา วิเคราะห์สถานภาพการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งทะเลอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้เกิดการแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งอย่างเป็นระบบ และยั่งยืน

สถานภาพชายฝั่งทะเล
          
ประเทศไทยมีความยาวชายฝั่งทะเล 3,151.13 กิโลเมตร แบ่งออกเป็นชายฝั่งทะเลด้านอ่าวไทย 2,039.78 กิโลเมตร และชายฝั่งทะเลอันดามัน 1,111.35 กิโลเมตร จากการสำรวจ วิเคราะห์ข้อมูลการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งทะเล ปี 2564 โดยกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง สามารถแบ่งพื้นที่ชายฝั่ง ออกได้ดังนี้

ก) พื้นที่ชายฝั่งที่ประสบปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง (Coastal Erosion: CE) มีความยาวประมาณ 823.06 กิโลเมตร แบ่งออกเป็น
          (1) พื้นที่กัดเซาะที่ยังไม่ดำเนินการแก้ไข (Non-Defence Structure: NDS) ระยะทาง 69.74 กิโลเมตร
           - พื้นที่กัดเซาะรุนแรง (Severe Erosion: SV) ระยะทาง 29.88 กิโลเมตร
          - พื้นที่กัดเซาะปานกลาง (Moderate Erosion: ME) ระยะทาง 26.79 กิโลเมตร
          - พื้นที่กัดเซาะน้อย (Less Erosion: LE) ระยะทาง 13.07 กิโลเมตร
          (2) พื้นที่กัดเซาะชายฝั่งที่มีการดำเนินการแก้ไขแล้ว (Defence Structure: DS) ระยะทาง 753.32 กิโลเมตร

ข) พื้นที่ชายฝั่งที่ไม่มีการกัดเซาะ (Coastal Non-Erosion: CN) ระยะทาง 2,328.07 กิโลเมตร แบ่งออกเป็น
          (1) พื้นที่ชายฝั่งสมดุล (Equilibrium: EQ) ระยะทาง 1,590.31 กิโลเมตร
          (2) พื้นที่หาดหิน/หน้าผา (Cliff Coast: CC) ระยะทาง 480.81 กิโลเมตร
          (3) พื้นที่ชายฝั่งที่มีการสะสมตัวของตะกอน (Accumulate Sediment: AS) ระยะทาง 33.07 กิโลเมตร
          (4) พื้นที่ก่อสร้างรุกล้ำแนวชายฝั่ง (Coastal Invasion: CI) ระยะทาง 71.00 กิโลเมตร
          (5) พื้นที่ปากแม่น้ำ/ปากคลอง (River Mount: RM) ระยะทาง 152.88 กิโลเมตร

สถานภาพชายฝั่งทะเลประเทศไทย ปี 2564

สถานภาพแนวชายฝั่งทะเลประเทศไทย ปี 2564

สถานภาพชายฝั่งทะเล 23 จังหวัด ปี 2564

สถานภาพชายฝั่งทะเล ปี 2564

ข้อมูลพื้นที่กัดเซาะชายฝั่งทะเลรายจังหวัด ปี 2564

ข้อมูลสถานภาพการกัดเซาะชายฝั่งทะเล ประเทศไทย ปี 2564

ข้อมูลพื้นที่ที่มีการดำเนินการแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งทะเล ปี 2564

          แผนภูมิรูปแสดงให้เห็นว่าปี 2564 พบพื้นที่ประสบปัญหาการ กัดเซาะอย่างชัดเจน ได้แก่ จังหวัดปัตตานี พบการกัดเซาะระยะทางมากกว่า 10 กิโลเมตร ในขณะที่จังหวัดเพชรบุรี จังหวัดนครศรีธรรมราช จังหวัดสงขลา จังหวัดระนอง และจังหวัดตรัง พบระยะกัดเซาะชายฝั่ง ตั้งแต่ 5 – 9 กิโลเมตร จังหวัดที่พบการกัดเซาะที่มีระยะทางไม่มากนัก ตั้งแต่ 5 กิโลเมตร ลงมา ได้แก่ จังหวัดตราด จังหวัดจันทบุรี จังหวัดระยอง จังหวัดสมุทรปราการ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดชุมพร จังหวัดสุราษฎร์ธานี จังหวัดนราธิวาส จังหวัดพังงา จังหวัดภูเก็ต จังหวัดกระบี่ และจังหวัดสตูล ส่วนจังหวัดชลบุรี จังหวัดฉะเชิงเทรา กรุงเทพมหานคร จังหวัดสมุทรสาคร และจังหวัดสมุทรสงคราม ในปี 2564 ไม่พบการกัดเซาะชายฝั่ง ส่วนในพื้นที่ที่มีการดำเนินการแก้ไขปัญหาแล้ว จะต้องมีการติดตามประสิทธิภาพ ประสิทธิผลของโครงสร้างป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งทุกปีหากพบโครงสร้างมีการชำรุด หรือไม่สามารถป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งได้ ควรมีการดำเนินการซ่อมแซม ปรับปรุงโครงสร้างที่มีอยู่เดิม หรือหาแนวทางในการป้องกันและแก้ไขปัญหาโดยวิธีอื่น ๆ ตามสภาพในแต่ละพื้นที่ต่อไป

ปรับปรุงข้อมูล ณ วันที่ 30 พฤษภาคม 2567