สถานการณ์แมงกะพรุนรายจังหวัด พ.ศ. 2564

สมุทรสงคราม

1) สถิติผู้เสียชีวิตหรือบาดเจ็บรุนแรงจากแมงกะพรุนกล่อง

          จากข้อมูลสถิติของกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ระหว่างปีงบประมาณ พ.ศ. 2542–2564 ยังไม่มีรายงานผู้ป่วยสงสัยเสียชีวิตหรือบาดเจ็บรุนแรง (ผู้ป่วยหมดสติ) จากแมงกะพรุน

2) ความหลากหลายทางชนิด การแพร่กระจายและฤดูกาลของแมงกะพรุนพิษ 

          จากการรวมรวมข้อมูลของสถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2553 พบแมงกะพรุนพิษ 1 ชนิด คือ แมงกะพรุนในกลุ่ม Cubozoa (แมงกะพรุนกล่อง) วงศ์ Carukiidae 1 ชนิด คือ Morbakka sp. A 

          ซึ่งพิษของแมงกะพรุนในวงศ์นี้ทำให้บริเวณที่สัมผัสมีอาการปวดอย่างรุนแรง และอาจทำให้จมน้ำได้ การแพร่กระจายในพื้นที่จังหวัดฉะเชิงเทรา พบบริเวณปากแม่น้ำแม่กลองในเดือนพฤษภาคม 

 

สาเหตุของการพบแมงกะพรุนพิษและผู้บาดเจ็บจากพิษแมงกะพรุน (Pressure)

          กระแสน้ำและคลื่นลม พัดพาแมงกะพรุนซึ่งเป็นแพลงก์ตอนขนาดใหญ่ที่ล่องลอยตามกระแสน้ำเข้าใกล้ชายฝั่ง ประกอบกับธาตุอาหารในน้ำทะเลที่เพิ่มขึ้นในบางฤดูกาล ทำให้แพลงก์ตอนสัตว์ขนาดเล็กที่เป็นอาหารของแมงกะพรุนมีจำนวนมากขึ้น โดยเฉพาะบริเวณชายฝั่งทะเล

แนวทางการแก้ไขปัญหา (Response)

          การดำเนินงานที่ผ่านมาของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง

          1) ตั้งคณะทำงานด้านสัตว์ทะเลมีพิษ ซึ่งประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญด้านแมงกะพรุนพิษ และสัตว์ทะเลมีพิษชนิดอื่น เพื่อร่วมกันจัดวางแนวทางแก้ปัญหา

          2) ประชาสัมพันธ์ และจัดการฝึกอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับแมงกะพรุนกล่องและขั้นตอนการปฐมพยาบาลที่ถูกต้องแก่ชุมชน ผู้ประกอบการ หน่วยงานรัฐ และสถานศึกษาในพื้นที่ ดังนี้

               ปีงบประมาณ 2561 บรรยายให้ความรู้ 1 ครั้ง มีผู้เข้าร่วมกิจกรรมจำนวน 60 คน จากเครือข่ายอาสาสมัครพิทักษ์ทะเล

               ปีงบประมาณ 2564 ไม่มีการจัดฝึกอบรมเนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19)

 

ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ

          ปัญหา และอุปสรรค

          -

          ข้อเสนอแนะ

          ผลักดันการดำเนินการตามมาตรการพื้นที่ป้องกันภัย โดยให้หน่วยงานท้องถิ่นภายใต้หน่วยงานที่ร่วมลงนามตามบันทึกความเข้าใจและความร่วมมือด้านการเฝ้าระวัง ป้องกันการบาดเจ็บจากการสัมผัสแมงกะพรุนพิษ ฉบับใหม่ระหว่าง ทช. กรมควบคุมโรค กรมแพทย์ทหารเรือ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น สำนักงานปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยบูรพา มหาวิทยาลัยมหิดล มีบทบาทในการตั้งคณะทำงานในพื้นที่เสี่ยง ติดตั้งป้ายประชาสัมพันธ์การปฐมพยาบาลเมื่อสัมผัสแมงกะพรุนพิษและเสาน้ำส้มสายชูให้ครบทุกพื้นที่ชายหาดท่องเที่ยวสำคัญ อบรมให้ความรู้ให้แก่ประชาชน บุคลากรทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับสัตว์ทะเลมีพิษ รวมถึงติดตั้งตาข่ายกันแมงกะพรุนพิษในพื้นที่และช่วงเวลาที่มีความเสี่ยงสูง