ขนาด
หมู่เกาะมัน
  • 23 สิงหาคม 2556
  • 33,923

หมู่เกาะมัน

หมู่เกาะมัน
          ประกอบด้วยเกาะ 3 เกาะ คือ เกาะมันใน เกาะมันกลาง และเกาะมันนอก ซึ่งเรียงตัวในแนวเหนือ-ใต้ ตั้งอยู่ในเขต ตำบลกร่ำ อำเภอแกลง จังหวัดระยอง เกาะมันในอยู่ใกล้แผ่นดินมากที่สุด มีระยะห่างจากอ่าวมะขามป้อมประมาณ 5 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 130 ไร่ ปัจจุบันมีการควบคุมดูแลของศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยฝั่งตะวันออก กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และยังเป็นพื้นที่ดำเนินการของโครงการอนุรักษ์เต่าทะเลตามพระราชเสาวนีย์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เกาะมันกลางอยู่ห่างจากอ่าวมะขามป้อมประมาณ 6 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 60 ไร่ และเกาะมันนอกอยู่ห่างจากอ่างมะขามป้อมซึ่งมีแม่น้ำประแส ซึ่งเป็นแม่น้ำสายหลักที่นำพาตะกอนและสารอาหารลงสู่ทะเล พื้นที่โดยรอบเกาะมันในและเกาะมันกลางเป็นพื้นที่ตื้น ระดับน้ำด้านนอกเกาะลึกประมาณ 10 เมตร ส่วนเกาะมันนอกได้รับอิทธิพลจากแม่น้ำน้อยกว่าสองเกาะด้านใน และมีระดับน้ำลึกกว่า คือ ประมาณ 15-20 เมตร

khoman01

ที่ตั้งของหมู่เกาะมัน

khoman02

หมู่เกาะมัน จังหวัดระยอง

สภาพพื้นที่บนเกาะหมู่เกาะมัน
          ส่วนใหญ่ยังคงสภาพสมบูรณ์ ประกอบด้วยสังคมพืชหลัก 2 แบบ คือ ป่าดิบแล้ง และป่าชายหาด จากการศึกษาพบพรรณพืชทั้งสิ้น 60 วงศ์ 151 ชนิด เป็นไม้ล้มลุกที่อาศัยอยู่ในน้ำ 1 ชนิด ไม้เถา 19 ชนิด ไม้พุ่มที่เกาะอาศัยบนต้นไม้ 2 ชนิด ไม้ต่างถิ่น 35 ชนิด ไม้ล้มลุก 6 ไม้เถาล้มลุก 5 ชนิด กาฝากเถาล้มลุก 1 ชนิด ไม้พุ่ม 6 ขนิด ไม้พุ่มขนาดเล็ก 4 ชนิด ไม้พุ่มกึ่งไม้ต้นขนาดเล็ก 11 ชนิด ไม้ต้นขนาดเล็ก 16 ชนิด และไม้ต้น 46 ชนิด โดยพบพืชที่จัดเป็นไม้ประจำถิ่นเฉพาะภาคตะวันออกเฉียงใต้แห่งนี้ คือ เข็ม-ขาว (Ixora dolichophylla) ซึ่งจัดเป็นชนิดพันธุ์ที่หายาก พบเฉพาะทางจังหวัดตราดและจันทบุรี และบริเวณใกล้เคียง สำหรับทรัพยากรสัตว์บก พบสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 2 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน 15 ชนิด สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 8 ชนิด และนก 80 ชนิด (ศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยฝั่งตะวันออก, 2551)

ระบบนิเวศทางทะเลที่สำคัญ
          คือแนวปะการัง ซึ่งมีพื้นที่ทั้งหมด ประมาณ 1,240 ไร่ โดยทั่วไปแนวปะการังมีความกว้างประมาณ 100-200 เมตร ก่อตัวสิ้นสุดที่ความลึก 3-7 เมตร แนวปะการังส่วนใหญ่มีสภาพสมบูรณ์ปานกลาง คิดเป็นร้อยละ 47.7 ของพื้นที่รวม พบได้บริเวณเกาะมันในด้านตะวันตก และด้านใต้ เกาะมันกลางเกือบรอบเกาะ เกาะมันนอกด้านใต้และด้านเหนือบางจุด และที่หินต่อยหอยบางบริเวณส่วนร้อยละของสภาพที่พบรองลงมา คือ สภาพเสื่อมโทรมมาก ร้อยละ 21.6 และสภาพเสื่อมโทรม ร้อยละ 15.3 ผลการสำรวจพบปะการังทั้งสิ้น 98 สกุล ใน 13 วงศ์ ชนิดปะการังที่พบเด่น ได้แก่ ปะการังโขด (Porites lutea) ปะการังร่องสมองใหญ่ (Symphyllia spp.) ปะการังดาวใหญ่ (Diploastrea heliopora) และปะการังลายดอกไม้ (Pavona decussata) นอกจากนี้ยังได้ดำเนินการสำรวจความหลากหลายของกลุ่มสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ที่อาศัยอยู่ในแนวปะการังและพื้นที่ใกล้เคียง ซึ่งพบสาหร่ายทะเลทั้งสิ้น 64 ชนิด ฟองน้ำ 57 ชนิด หนอนตัวแบน 6 ชนิด หอยทะเล 226 ชนิด ประกอบด้วย (หอยฝาเดียว 103 ชนิด และหอยฝาคู่ 123 ชนิด) ทากเปลือย 19 ชนิด สัตว์กลุ่มเอคไคโนเดิร์ม 29 ชนิด (ประกอบด้วย ดาวขนนก 1 ชนิด ดาวทะเล 2 ชนิด ดาวเปราะ 4 ชนิด เม่นทะเล 5 ชนิด เหรียญทะเล 2 ชนิด เม่นหัวใจ 3 ชนิด และปลิงทะเล 12 ชนิด) เพรียงหังหอม 12 ชนิด และปลาในแนวปะการัง 142 ชนิด

          การรวบรวมข้อมูลทรัพยากรทางชีวภาพของหมู่เกาะมัน ทำให้ทราบว่าทรัพยากรทั้งบนบกและในทะเลของหมู่เกาะยังคงมีความอุดมสมบูรณ์ และมีความหลากหลายอยู่ในเกณฑ์สูงและนอกจากจะเป็นฐานข้อมูลทรัพยากรที่สำคัญของอ่าวไทยฝั่งตะวันออกแล้ว ยังเป็นการเพิ่มองค์ความรู้ใหม่ ด้านนิเวศวิทยาของเกาะ ซึ่งสามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติของหมู่เกาะนี้ได้อย่างเหมาะสมยิ่งขึ้นต่อไป

ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมที่ ฐานข้อมูลทรัพยากรชีวภาพหมู่เกาะมัน

องค์ความรู้ที่น่าสนใจ
  • คลื่นย้อนกลับ Rip Currents
    กระแสน้ำรูปเห็ด
  • ปะการัง
    เป็นแนวหินปูนใต้ทะเลในระดับน้ำตื้นที่แสงแดดส่องถึง หินปูนดังกล่าวเป็นผลมาจากการเจริญเติบโตของปะการังหลายๆ ชนิด นอกจากนี้ ยังมีสิ่งมีชีวิตอื่นๆ
  • PMBC Research Bulletin
    PMBC Research Bulletin
  • ทุ่นในทะเล
    ทุ่นในทะเล
  • หาดในประเทศไทย
    จากการสำรวจแหล่งธรรมชาติประเภทหาดทรายทั่วประเทศ ของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในปี 2560 พบว่ามีชายหาดรวม 521 แห่ง กระจายตัวอยู่ในพื้นที่ 21 จังหวัด โดยอยู่ทางฝั่งอ่าวไทย 360 แห่ง แบ่งเป็นชายหาดที่อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติ (กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช) 49 แห่ง อยู่ในความรับผิดชอบของหน่วยงานอื่นๆ เช่น ท้องถิ่น กองทัพเรือ และส่วนราชการอื่นๆ อีก 311 แห่ง สำหรับข้อมูลชายหาดฝั่งทะเลอันดามัน พบว่ามีชายหาด 161 แห่ง อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติ 78 แห่ง นอกเขตอุทยานแห่งชาติ 83 แห่ง
  • พะยูน
    พะยูน
  • ปลาฉลามวาฬ
    ปลาฉลามวาฬ
  • น้ำทะเลเปลี่ยนสี
    ปรากฎการณ์น้ำเปลี่ยนสีเกิดจากการเพิ่มปริมาณสารอาหารบริเวณชายฝั่ง ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้แพลงก์ตอนเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว ปริมาณสารอาหารที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่นั้นมักเกิดจากกิจกรรมของมนุษย์
  • ป่าชายเลน
    ป่าชายเลน