แมงกะพรุนพิษ ปี 2564 (จ.ภูเก็ต)

สถานการณ์

สถานภาพแมงกะพรุนพิษ (State)
          1. สถิติผู้เสียชีวิตหรือบาดเจ็บรุนแรงจากแมงกะพรุนกล่อง จากข้อมูลสถิติของกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ระหว่างปีงบประมาณ พ.ศ. 2542 - 2564 มีรายงานผู้ป่วยบาดเจ็บรุนแรงจากแมงกะพรุนกล่อง จำนวน 1 ราย
 
 
          2. ความหลากหลายทางชนิด การแพร่กระจายและฤดูกาลของแมงกะพรุนพิษ จากการรวมรวมข้อมูลของสถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งตั้งแต่ปีงบประมาณ 2553 พบแมงกะพรุนพิษทั้งสิ้น 7 ชนิด ได้แก่
          2.1 แมงกะพรุนในกลุ่ม Cubozoa (แมงกะพรุนกล่อง) ดังนี้
          วงศ์ Carukiidae 2 ชนิด คือ Carukiidae, undescribable ซึ่งพิษของแมงกะพรุนในวงศ์นี้ทำให้บริเวณที่สัมผัสมีอาการปวดอย่างรุนแรง และอาจทำให้จมน้ำได้ การแพร่กระจายในพื้นที่จังหวัดภูเก็ต
          วงศ์ Chirodropidae 2 ชนิด คือ Chironex indrasaksajiae และ Chironex sp. A ซึ่งพิษของแมงกะพรุนในวงศ์นี้ทำให้บริเวณที่สัมผัสได้รับพิษที่มีผลต่อกล้ามเนื้อหัวใจ ระบบประสาท และการไหลเวียนของเลือดในปอด สามารถทำให้เสียชีวิตได้ การแพร่กระจายในพื้นที่จังหวัดภูเก็ต
          วงศ์ Chiropsalmidae 1 ชนิด คือ Chiropsoides buitendijki ซึ่งพิษของแมงกะพรุนในวงศ์นี้ทำให้บริเวณที่สัมผัสมีอาการปวดแสบปวดร้อนและเป็นผื่นแดง การแพร่กระจายในพื้นที่จังหวัดภูเก็ต
          2.2 แมงกะพรุนในกลุ่ม Scyphozoa (แมงกะพรุนแท้) วงศ์ Pelagiidae 2 ชนิด คือ แมงกะพรุนไฟ Chrysaora cf. chinensis และ Pelagia sp. ซึ่งพิษของแมงกะพรุนในวงศ์นี้ทำให้บริเวณที่สัมผัสมีอาการปวดแสบปวดร้อน การแพร่กระจายในพื้นที่จังหวัดภูเก็ต 
          2.3 แมงกะพรุนในกลุ่ม Hydrozoa วงศ์ Physalidae 1 ชนิด คือ แมงกะพรุนหัวขวด Physalia sp. ซึ่งพิษของแมงกะพรุนในวงศ์นี้ทำให้บริเวณที่สัมผัสมีอาการปวดแสบปวดร้อน แน่นหน้าอก หายใจลำบาก การแพร่กระจายในพื้นที่จังหวัดภูเก็ต
 
รูปชนิดของแมงกะพรุนพิษในพื้นที่ชายฝั่งทะเลของจังหวัดภูเก็ต
 
รูปการแพร่กระจายของแมงกะพรุนพิษในพื้นที่ชายฝั่งทะเลของจังหวัดภูเก็ต
 
ตารางฤดูกาลแพร่กระจายของแมงกะพรุนพิษในจังหวัดภูเก็ต
ข้อมูล : สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
วันที่ : 20 มิถุนายน 2565