ขนาด
ติดตามถานการณ์ปะการังฟอกขาว 2563
  • 19 พฤษภาคม 2563
  • 1,602

วันที่ 1 - 15 พฤษภาคม 2563

สรุป จากการรวบรวมข้อมูล
          - NOAA เพิ่มระดับการเตือนการเกิดปะการังฟอกขาวเป็นระดับที่ 2 “warning” ทั่วฝั่งทะเลอ่าวไทยและอันดามันตอนบน ส่วนอันดามันใต้ยังคงอยู่ในระดับการเตือนที่ 1 “watch”

          ข้อมูลอุณหภูมิน้ำทะเลในพื้นที่ ทั้งฝั่งอ่าวไทยและทะเลอันดามันมีแนวโน้มลดลง อุณหภูมิเฉลี่ยรายเดือนของพฤษภาคม (วันที่ 1-15 พ.ค. 63) คงที่จากเดือนเมษายน
          พบปะการังมีสีจางลงกระจายตัวในหลายพื้นที่ <1% ซึ่งจัดอยู่ในสภาวะเกณฑ์ปกติ
          พื้นที่ที่พบปะการังฟอกขาวมากที่สุดคือแนวปะการังชายฝั่ง จังหวัดชุมพร และสุราษฎร์ธานี พบปะการังมีสีจางลง 10-20% และปะการังฟอกขาว 1-5%
          ประเทศได้เข้าสู่ฤดูฝนแล้ว จึงคาดว่าผ่านช่วงที่อุณหภูมิน้ำทะเลขึ้นสูงสุด จึงน่าจะไม่เกิดปะการังฟอกขาวในระดับรุนแรงในปี 2563 นี้

ข้อมูลอุณหภูมิน้ำทะเลและการพยากรณ์การเกิดปะการังฟอกขาว
          สถาบันฯ ยังคงทำการติดตามการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิน้ำทะเลอย่างใกล้ชิด จากข้อมูลดาวเทียมของ NOAA ผ่านเว็บไซต์ Coral Reef Watch (CRW) ที่มีการเตือนการเกิดปะการังฟอกขาว (NOAA แบ่งระดับการเตือนเป็น 5 ระดับ: 0-4, ตารางที่ 1) โดยปัจจุบัน ต้นเดือนพฤษภาคม เพิ่มระดับการเตือนการเกิดปะการังฟอกขาวเป็นระดับที่ 2 “warning” ทั่วฝั่งทะเลอ่าวไทยและอันดามันตอนบน ส่วนอ่าวไทยตอนล่างลดลงระดับลงเป็นระดับที่ 1 “watch”

การเปลี่ยนแปลงระดับการเตือนการเกิดปะการังฟอกขาวของ NOAA ตั้งแต่ต้นเดือนมีนาคม 2563
          15 มีนาคม 2563 เตือนการเกิดปะการังฟอกขาวในระดับที่ 1 “watch” บริเวณตอนใต้ฝั่งทะเลอันดามัน
          1 เมษายน 2563 เตือนการเกิดปะการังฟอกขาวในระดับที่ 1 “watch” ในหลายบริเวณ และระดับที่ 2 “warning” ในพื้นที่อ่าวไทยฝั่งตะวันออ
          15 เมษายน 2563 เตือนการเกิดปะการังฟอกขาวในระดับที่ 1 “watch” ในบริเวณกว้างรวมถึงลดระดับการเตือนบริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันออกมาอยู่ในระดับที่ 1 และยกระดับการเตือนบริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันตกและอันดามันตอนล่างเป็นระดับที่ 2 “warning” (รูปที่ 1)
          30 เมษายน 2563 NOAA ยังคงระดับการเตือนการเกิดปะการังฟอกขาวระดับที่ 1 “watch ในฝั่งทะเลอ่าวไทย และระดับที่ 2 “warning” บริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันตก และ อันดามันตอนเหนือ
          ปัจจุบัน 15 พฤษภาคม 2563 NOAA เพิ่มระดับการเตือนการเกิดปะการังฟอกขาวเป็นระดับที่ 2 “warning” ทั่วฝั่งทะเลอ่าวไทยและอันดามันตอนบน ส่วนอ่าวไทยตอนล่างลดลงระดับลงเป็นระดับที่ 1 “watch”

          นอกจากนั้น สถาบันฯ ได้ตรวจสอบข้อมูลอุณหภูมิน้ำทะเลทั้งฝั่งทะเลอ่าวไทยและอันดามันจากสถานีติดตามอุณหภูมิน้ำทะเลชายฝั่ง พบว่าอุณหภูมิเฉลี่ยรายเดือนฝั่งอ่าวไทยตะวันออกลดลง ส่วนบริเวณอื่น (อ่าวไทยฝั่งตะวันตก อันดามันทั้งตอนบน และอันดามันตอนล่าง) คงที่จากเดือนเมษายน โดยมีอุณหภูมิน้ำทะเลเฉลี่ยในเดือนพฤษภาคมที่สถานีเกาะมันใน จังหวัดระยอง อยู่ที่ 31.4°C (เดือนเมษายน 31.7°C) เกาะไข่ จังหวัดชุมพร แหลมพันวา จังหวัดภูเก็ต และเกาะยา จังหวัดตรัง อยู่ที่ 31.2°C, 30.8°C และ 31.5°C ตามลำดับ (รูปที่ 3) (รูปที่ 2-3)

วิเคราะห์อุณหภูมิน้ำทะเลและสถานการณ์การเกิดปะการังฟอกขาว
          เมื่อเปรียบเทียบกับข้อมูลในอดีตของทะเลฝั่งอันดามันตอนบนที่ซึ่ง NOAA เพิ่มระดับการเตือนนั้น อุณหภูมิน้ำทะเลฝั่งทะเลอันดามันตอนเหนือ (สถานีแหลมพันวา) มีรูปแบบใกล้เคียงกับปี พ.ศ. 2560 (รูปที่ 3C) ซึ่งเป็นปีที่ไม่เกิดปะการังฟอกขาว และมีอุณหภูมิเฉลี่ยรายเดือนในเดือนพฤษภาคม 2563 (30.8°C) ต่ำกว่าปีที่เกิดปะการังฟอกขาว (รูปที่ 4)
          จากข้อมูลการลงพื้นที่สำรวจของเจ้าหน้าที่สถาบันฯ และการประสานงานข้อมูลจากเครือข่ายและหน่วยงานภายนอก ได้แก่ อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา เครือข่ายจังหวัดชลบุรีและจังหวัดพังงา ระหว่างวันที่ 16-30 เมษายน 2563 จำนวนทั้งสิ้น 27 พื้นที่ แบ่งเป็นฝั่งทะเลอ่าวไทย จำนวน 11 สถานี ครอบคลุมจังหวัดชลบุรี ระยอง ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร สุราษฎ์ธานี และสงขลา ฝั่งทะเลอันดามัน จำนวน 16 สถานี ครอบคลุมจังหวัด พังงา ภูเก็ต และ ตรัง ผลการรวบรวมและติดตามข้อมูลพบว่าปะการังมีสีจางลงในหลายพื้นที่ แต่ติดเป็นร้อยละ <1% ซึ่งจัดอยู่ในเกณฑ์ปกติ (รูปที่ 5A) พื้นที่ที่พบปะการังฟอกขาวมากกว่าที่อื่นคือบริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันตก แนวปะการังชายฝั่ง จ.ชุมพร และ จ.สุราษฎร์ธานี ที่พบปะการังมีสีจางลง 10% และปะการังฟอกขาว 5% (รูปที่ 5B) การที่เริ่มพบปะการังมีสีจางลงและฟอกขาวในช่วงที่อุณหภูมิน้ำทะเลมีแนวโน้มลดลง เนื่องจากการสะสมความร้อนจากที่อุณหภูมิน้ำทะเลเพิ่มสูงขึ้นในช่วงก่อนหน้านี้ (เดือนเมษายน)
          ตามการคาดการณ์ของ CRW ยังมีโอกาส 60% ที่ความรุนแรงของปะการังฟอกขาวจะเพิ่มขึ้นระหว่างเดือนพฤษภาคม - เดือนสิงหาคม (รูปที่ 6) แต่หากพิจารณาร่วมกับข้อมูลอุณหภูมิน้ำของพื้นที่ในอดีต (รูปที่ 3) และสถานการณ์ปัจจุบันที่มีฝนตกมาก และประเทศได้เข้าสู่ฤดูฝนแล้วอย่างเป็นทางการตามเกณฑ์ทางอุตุนิยมวิทยาตั้งแต่วันที่ 18 พฤษภาคม 2563 ตามประกาศของกรมอุตุนิยมวิทยานั้น จึงคาดว่าผ่านช่วงที่อุณหภูมิน้ำทะเลขึ้นสูงสุดแล้ว จึงน่าจะไม่เกิดปะการังฟอกขาวในระดับรุนแรงในปี 2563 นี้

แผนการปฏิบัติงาน แผนการเก็บข้อมูลสถานการณ์ปะการังฟอกขาวในพื้นที่ของเจ้าหน้าที่ สวพ.


หมายเหตุ * งดออกพื้นที่เนื่องจากสถานการณ์โควิด-19


มาตรการสำหรับสถานการณ์ปะการังฟอกขาวในระดับต่าง ๆ


ตารางที่ 1 เกณฑ์ประเมินความเสี่ยงการเกิดปะการังฟอกขาวโดย CRW


รูปที่ 1 การเปลี่ยนแปลงระดับการเตือนการเกิดปะการังฟอกขาวของ NOAA; ระดับที่ 1 (สีเหลือง), ระดับที่ 2 (สีส้ม),
ระดับที่ 3 (สีแดง) ระหว่าง 1 เมษายน – 15 พฤษภาคม 2563


รูปที่ 2 แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิน้ำทะเลในช่วงสัปดาห์ที่ 2 ของเดือนพฤษภาคม 2563


A เกาะมันใน จ.ระยอง


B เกาะไข่ จ.ชุมพร


รูปที่ 3 อุณหภูมิผิวหน้าน้ำทะเล A) เกาะมันใน จ.ระยอง B) เกาะไข่ จ.ชุมพร C) แหลมพันวา จ.ภูเก็ต


รูปที่ 4 เปรียบเทียบอุณหภูมิน้ำทะเลเฉลี่ยรายเดือนสถานีแหลมพันวา จ.ภูเก็ต ในปีต่าง ๆ และในปีปัจจุบัน


A แนวปะการังที่มีปะการังสีจางลง <1% - ปะการังเกือบทั้งหมดปกติ แต่พบบางโคโลนีมีสีจางลง


B ปะการังซีดจางและฟอกขาวบริเวณชายฝั่ง จ.ชุมพร
รูปที่ 5 แนวปะการังช่วงปลายเดือนพฤษภาคม A) ตัวอย่างแนวปะการังในพื้นที่ส่วนใหญ่ที่ยังปกติ พบเพียงบางโคโลนี (<1%)
ที่มีสีจางลง และ B) ปะการังที่มีสีจางลงและฟอกขาวบริเวณชายฝั่ง จ.ชุมพร


รูปที่ 5 แผนที่แสดงสถานการณปะการังฟอกขาว ข้อมูลระหว่างวันที่ 1-15 พฤษภาคม 2563


รูปที่ 6 การคาดการณ์การเกิดปะการังฟอกขาวและความรุนของ NOAA (60%)
ระหว่างเดือนพฤษภาคม - สิงหาคม

ข้อมูล : สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
วันที่ : 19 พฤษภาคม 2563

องค์ความรู้ที่น่าสนใจ
  • พ.ร.บ. ทช.
    พ.ร.บ. ทช.
  • พะยูน : มาเรียม
    พะยูน : มาเรียม
  • หญ้าทะเล
    หญ้าทะเล
  • เต่าทะเล
    เต่าทะเล
  • หาดในประเทศไทย
    จากการสำรวจแหล่งธรรมชาติประเภทหาดทรายทั่วประเทศ ของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในปี 2560 พบว่ามีชายหาดรวม 521 แห่ง กระจายตัวอยู่ในพื้นที่ 21 จังหวัด โดยอยู่ทางฝั่งอ่าวไทย 360 แห่ง แบ่งเป็นชายหาดที่อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติ (กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช) 49 แห่ง อยู่ในความรับผิดชอบของหน่วยงานอื่นๆ เช่น ท้องถิ่น กองทัพเรือ และส่วนราชการอื่นๆ อีก 311 แห่ง สำหรับข้อมูลชายหาดฝั่งทะเลอันดามัน พบว่ามีชายหาด 161 แห่ง อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติ 78 แห่ง นอกเขตอุทยานแห่งชาติ 83 แห่ง
  • สมุทรศาสตร์
    สมุทรศาสตร์
  • ขยะทะเล
    ขยะทะเล
  • วาฬ/โลมา
    วาฬ/โลมา
  • พะยูน
    พะยูน