ขนาด
ชนิดพันธุ์แมงกะพรุนกล่อง
  • 12 มกราคม 2560
  • 383

วงศ์ Chiropsalmidae: สกุล Chiropsoides

ลักษณะทั่วไป

ร่มใส มีรูปร่างเป็นกล่องสี่เหลี่ยม พื้นผิวของร่มเรียบไม่มีจุดหรือตุ่มนูนมีหนวดหลายเส้นแตกแขนงด้านเดียวโดยหันออกด้านนอกลำตัว จากบริเวณโคนหนวดของแต่ละมุม หนวดกว้าง และแบน คล้ายริบบิ้น ส่วนโค้งของท่อในฐานหนวดยกแหลมชี้ขึ้น (Gershwin, 2006a) มีรายงานในโลก 2 ชนิด1

หมายเหตุ

สกุล Chiropsoides มีประวัติการจัดตั้งโดยเริ่มมาจาก Chiropsalmus buitendijki Horst, 1907 ได้รับการอ้างอิงเป็นตัวอย่างต้นแบบในการจัดตั้งวงศ์ Drepanochiridae และเปลี่ยนชื่อสกุลเป็น Drepanochirus โดย Krumbach (1925) ซึ่งพิจารณาจากลักษณะการจัดเรียงตัวของโคนหนวดที่มีรูปแบบเฉพาะต่างจากแมงกะพรุนกล่องอื่นๆ แต่ชื่อวงศ์และชื่อสกุลไม่ได้รับการยอมรับในวงการอนุกรมวิธาน ต่อมาชื่อสกุลนี้ได้นำถูกไปใช้ในกลุ่มแมลง Coleoptera ในปี 1956 Southcott ได้อ้างอิงแมงกะพรุนชนิดดังกล่าวในการจัดตั้งวงศ์ Chiropsoididae และสกุล Chiropsoides แต่ชื่อวงศ์ไม่ได้รับการยอมรับจากนักอนุกรมวิธานรุ่นต่อๆ มา ปัจจุบันชื่อสกุลดังกล่าวจัดอยู่ในวงศ์ Chiropsalmidae อย่างไรก็ตามการจัดตั้งสกุลด้วยลักษณะการจัดเรียงตัวของโคนหนวดไม่เพียงพอให้ Kramp (1961) และ Werner (1984) ยอมรับ Gershwin (2006a) ได้นำลักษณะอื่นมาสนับสนุนเพิ่มเติมในการแยกสกุล Chiropsoides ออกจากสกุลอื่นที่มีการแตกแขนงของหนวดจากโคนหนวดสองด้าน เช่น การพัฒนาของถุงกระเพาะอาหาร สัณฐานวิทยาของท่อในฐานหนวด หนวดและเข็มพิษ และจัด Chiropsalmus quadrigatus Haeckel, 1880 อยู่ในสกุลดังกล่าวเนื่องจากมีลักษณะการจัดเรียงของโคนหนวดเช่นเดียวกับ Chiropsoides buitendijki ซึ่งมีลักษณะเฉพาะของหนวดที่แตกแขนงจากโคนหนวดด้านเดียว

ตารางที่ 1 ลักษณะสำคัญในการจำแนกชนิดและการแพร่กระจายของ Chiropsoides (ปรับปรุงจาก Gershwin (2005a; 2006a) Gershwin and Alderslade (2006) จรัสศรีและกฤตยา (2555) และการรวบรวมข้อมูลของสถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง)

Chiropsoides01

 

แมงกะพรุนกล่อง (A) Chiropsoides buitendijki (B) ส่วนโค้งของท่อในฐานหนวดยกแหลมชี้ขึ้น

แมงกะพรุนกล่อง (A) Chiropsoides buitendijki (B) ส่วนโค้งของท่อในฐานหนวดยกแหลมชี้ขึ้น

 

1: Collins, A.G. and G. Jarms. 2020. World List of Cubozoa. Chiropsoides buitendijki (van der Horst, 1907). Accessed through: World Register of Marine Species at: http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=289596 on 2020-02-14

 

ข้อมูล : สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเล ชายฝั่งทะเลและป่าชายเลน
วันที่ : 14 กุมภาพันธ์ 2563

องค์ความรู้ที่น่าสนใจ
  • ปะการังเทียม
    ปะการังเทียม
  • ปลาฉลามวาฬ
    ปลาฉลามวาฬ
  • น้ำมันรั่วไหล
    การเกิดน้ำมันรั่วไหล (Oil spill) ในทะเล และชายฝั่งอาจเกิดจากกิจกรรมต่าง ๆ ได้แก่ การขุดเจาะและขนส่งน้ำมัน การเดินเรือ การล้างถังอับเฉาเรือ ลักลอบทิ้งน้ำที่มีน้ำมันปนเปื้อนหรือน้ำมันที่ใช้แล้ว
  • พื้นที่อนุรักษ์
    หมายถึง พื้นที่มีคุณค่าทางธรรมชาติ นิเวศ หรือวัฒนธรรมที่ควรจะอนุรักษ์ไว้สำหรับลูกหลานในอนาคต พื้นที่คุ้มครองถูกกำหนดขึ้นตามกฎหมายหรือกฎระเบียบอื่นๆ เพื่อให้เกิดการจัดการในรูปแบบต่างๆ เช่น อุทยานแห่งชาติ ป่าสงวน เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า การจัดการของพื้นที่คุ้มครองจะมีความหลากหลาย ตั้งแต่พื้นที่ที่มีการจำกัดการเข้าถึงของประชาชนจนถึงพื้นที่ ที่ประชาชนสามารถเข้าไปใช้ประโยชน์ได้ในระดับต่างกัน พื้นที่คุ้มครองครอบคลุมทั้งพื้นที่บนบกและในทะเล
  • น้ำทะเลเปลี่ยนสี
    ปรากฎการณ์น้ำเปลี่ยนสีเกิดจากการเพิ่มปริมาณสารอาหารบริเวณชายฝั่ง ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้แพลงก์ตอนเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว ปริมาณสารอาหารที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่นั้นมักเกิดจากกิจกรรมของมนุษย์
  • PMBC Special Publication
    PMBC Special Publication
  • เกาะในประเทศไทย
    เกาะ หมายถึง บริเวณที่ดิน หิน หรือทรายที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ ล้อมรอบด้วยน้ำและอยู่เหนือน้ำตลอดเวลา ทั้งนี้เกาะอาจอยู่ในทะเล แม่น้ำ หรือที่ลุ่มขัง เช่น บึง หรือทะเลสาบก็ได้
  • วาฬ/โลมา
    วาฬ/โลมา
  • ความหลากหลายชีวภาพ
    ความหลากหลายชีวภาพ