หญ้าทะเล สารสนเทศ ทช. ระบบฐานข้อมูลกลางและมาตรฐานข้อมูลทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง

ข้อคิดเห็น/เสนอแนะ

จากข้อมูลพื้นฐานที่มีอยู่ในปัจจุบันหากนำมาวิเคราะห์เพื่อใช้ในการกำหนดแผนหรือกรอบนโยบายการศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเลโดยเฉพาะในแหล่งหญ้าทะเลนั้นน่าจะต้องพิจารณาถึงประเด็นสำคัญดังต่อไปนี้

1. แผนที่แสดงแหล่งหญ้าทะเลในน่านน้ำไทยงานวิจัยที่ผ่านมาในเรื่องหญ้าทะเลและความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตนั้นมีน้อยเนื่องมาจากนักวิจัยสาขาต่างๆยังไม่รู้แหล่งหรือการแพร่กระจายของแหล่งหญ้าทะเลว่าอยู่ที่ใดบ้างตามชายฝั่งทะเลของไทยความไม่ชัดเจนของพื้นที่และไม่คุ้นเคยกับระบบนิเวศหญ้าทะเลทำให้นักวิจัยทรัพยากรอื่นๆอย่างเช่นป่าชายเลนหรือแนวปะการังมากกว่าแม้ว่าพื้นที่หญ้าทะเลทางฝั่งอ่าวไทยนั้น UNEPGEF ได้จัดทำข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GISdatabase) ของแผนที่หญ้าทะเลแล้วโดยการรวบรวมข้อมูลที่มีอยู่ในช่วงระยะเวลา10ปีที่ผ่านมาและทำการสำรวจเพิ่มเติมในบางพื้นที่แต่อย่างไรก็ตามปัจจุบันกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งโดยสถาบันวิจัยฯได้ทำการรวบรวมข้อมูลและปรับปรุงฐานข้อมูลแผนที่หญ้าทะเลทางฝั่งทะเลอันดามันและฝั่งอ่าวไทยโดยการติดตามตรวจสอบสถานภาพหญ้าทะเลให้เป็นข้อมูลปัจจุบันเพื่อให้ได้แผนที่หญ้าทะเลที่สมบูรณ์

2. งานวิจัยความหลากหลายของสัตว์ทะเลกลุ่มต่างๆในแหล่งหญ้าทะเลยังมีรายงานอยู่น้อยมากแต่ปัจจุบันพบว่าเริ่มมีผู้สนใจเข้ามาศึกษาสัตว์น้ำกลุ่มปลามากขึ้นสำหรับกลุ่มสัตว์ทะเลที่น่าสนใจและน่าทำการศึกษาได้แก่กลุ่มหอย (Mollusc) กลุ่มกุ้งและปู (Crustacea) ขนาดเล็กและใหญ่และกลุ่มปลิงทะเลปลาดาวเม่นทะเล (Echinoderm) ฯลฯเริ่มมีการศึกษาและได้รับความสนใจอยู่บ้างดังนั้นสัตว์กลุ่มต่างๆอีกมากมายซึ่งมีผู้เชียวชาญในด้านอนุกรมวิธานอยู่แล้วหรือกลุ่มสัตว์ทะเลบางกลุ่มที่ยังไม่มีผู้เชี่ยวชาญในพื้นที่แหล่งหญ้าทะเลยังเปิดกว้างให้นักวิจัยมาทำการสำรวจได้อีกมาก

3. งานวิจัยหญ้าทะเลทางฝั่งอันดามันและอ่าวไทยพบว่ามีพื้นที่และความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งหญ้าทะเลทางฝั่งทะเลอันดามันนั้นมีมากกว่าแหล่งหญ้าทะเลฝั่งอ่าวไทยน่าจะทำให้ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตพืชและสัตว์ที่อยู่ในแหล่งหญ้าทะเลฝั่งอันดามันมีมากตามไปด้วยซึ่งแนวโน้มนี้น่าจะเป็นจริงจากข้อมูลของปลาทะเลที่พบทำให้ทะเลอันดามันเป็นแหล่งวิจัยทางด้านความหลากหลายทางชีวภาพที่น่าสนใจมาก

4. บุคลากรที่สนใจศึกษาและวิจัยในระบบนิเวศหญ้าทะเลในประเทศไทยก็พอมีอยู่ไม่ถึงกับขาดแคลนเพียงแต่ว่าจะทำอย่างไรให้ผู้เชี่ยวชาญต่างๆเข้ามาสนใจในพื้นที่แหล่งหญ้าทะเลให้มากขึ้นหากมีองค์กรต่างๆให้การสนับสนุนงบประมาณด้านการวิจัยในพื้นที่ดังกล่าวให้มากขึ้นก็น่าจะทำให้มีข้อมูลพื้นฐานหลายๆด้านเพิ่มมากขึ้นส่วนนักวิจัยใหม่ๆน่าจะมีการสนับสนุนโดยเฉพาะเพื่อเพิ่มจำนวนนักวิจัยด้านหญ้าทะเลโดยตรงให้มากกว่าที่มีอยู่ในปัจจุบัน

5. โครงการความร่วมมือระหว่างประเทศอาทิเช่น UNEP/GEF,BOBPLME และ JSPS หรือเครือข่าย SeagrassNet และ SeagrassWatch เป็นอีกแนวทางหนึ่งที่จะช่วยให้การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพในแหล่งหญ้าทะเลสามารถดำเนินการไปได้อย่างกว้างขวางรวดเร็วและช่วยให้บรรเทาปัญหาเรื่องขาดแคลนผู้เชี่ยวชาญด้านอนุกรมวิธานบางสาขาและเรื่องงบประมาณบางส่วนได้เป็นอย่างดี

เอกสารอ้างอิง

นโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มปป สถานการณ์และแนวทางการอนุรักษ์ พะยูน ในประเทศไทย สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 22 หน้า สมบัติ ภู่วชิรนนท์. (2534). หญ้าทะเล ทุ่งทองของชีวิตชายทะเล. Environment: 51- 52. สมบัติ ภู่วชิรานนท์ 2553 แนวทางการฟื้นฟูทรัพยากรแหล่งหญ้าทะเล ใน แนวทางการฟื้นฟูระบบนิเวศจากเขาสู่ทะเล องค์กรระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ หน้า 45-55 สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม 2541 รายงานผลการศึกษาโครงการศึกษาเพื่อจัดทำแผนที่จำแนกแหล่งหญ้าทะเล แผนการจัดการและแผนปฏิบัติการจัดการหญ้าทะเลของประเทศ สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม Chansang, H. and S. Poovachiranon. 1994. The distribution and species composition of seagrass beds along the Andaman sea coast of Thailand. Phuket Marine Biological Center 59: 43 52 Short, F.T. and H.A. Neckles.1999. The effects of global climate change on seagrasses. Aquatic Botany 63 (1999): 169 196

ข้อมูล : สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเล ชายฝั่งทะเลและป่าชายเลน
วันที่ : 11 เมษายน 2560