ปลาวาฬบรูด้า สารสนเทศ ทช. ระบบฐานข้อมูลกลางและมาตรฐานข้อมูลทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง

สถานภาพของปลาวาฬบรูด้าในไทย

ปลาวาฬบรูด้าแพร่กระจายทั้งในฝั่งทะเลอันดามันและอ่าวไทย ฝั่งอันดามันพบหากินในบางฤดูบริเวณเกาะสุรินทร์ จ.พังงา และเคยพบว่ายน้ำตัวเดียวนอกชายฝั่งเกาะพระทอง และนอกชายฝั่งทับละมุ จ.พังงา พบอยู่เกือบประจำฝูงเล็ก 3-4 ตัว ใกล้เกาะราชาน้อย-ราชาใหญ่ จ.ภูเก็ต (แต่ยังไม่ทราบชนิดว่าเป็น B. edeni หรือ B. omurai) มีบันทึกข้อมูลการเกยตื้นมีชีวิตที่อ่าวสิเกา จ.ตรัง และที่ จ.สตูล และพบซากเกือบทุกจังหวัดชายทะเลทั้งสองฝั่ง ส่วนฝั่งอ่าวไทยพบแพร่กระจายเกือบตลอดทั้งปีในอ่าวไทยตอนบน หรืออ่าวไทยรูปตัวกอ ในพื้นที่ชายทะเลของ จ.ชลบุรี สมุทรปราการ ฉะเชิงเทรา กรุงเทพฯ สมุทรสาคร สมุทรสงคราม และเพชรบุรี และเคยพบเข้ามาหากินใกล้ฝั่งที่บ้านบ่อนอก จ.ประจวบคีรีขันธ์

ศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยตอนบน ได้ดำเนินการศึกษาจำแนกประชากรปลาวาฬบรูด้าโดยการใช้ภาพถ่าย (Photo Identification, Photo-ID) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551- ปัจจุบัน อาศัยตำหนิบริเวณครีบหลัง ส่วนหัว ตลอดจนตำหนิบริเวณต่างๆ ตามลำตัว สามารถจำแนกความแตกต่างของปลาวาฬบรูด้าได้มากถึง 59 ตัว

ปลาวาฬบรูด้าบางตัวมีการเคลื่อนย้ายตามอาหารไปทางด้านล่างของอ่าวไทยเช่นที่เคยพบบริเวณบ้านบ่อนอก จ.ประจวบคิรีขันธ์ บริเวณที่พบปลาวาฬบรูด้านั้นอยู่ห่างจากชายฝั่งทะเลตั้งแต่ 4-30 กิโลเมตร สามารถพบปลาวาฬบรูด้าได้ตลอดทั้งปีในพื้นที่อ่าวไทยตอนบน ช่วงเวลาที่พบบ่อยอยู่ระหว่างเดือนเมษายนถึงเดือนกันยายนของทุกปี ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่มีปลากะตักและกุ้งเคยอุดมสมบูรณ์ 

ปลาวาฬบรูด้าในประเทศไทยพบหากินใกล้ชายฝั่ง อาหารคือ ปลากะตักแก้ว ปลากะตักควาย ปลาทู และเคยโกร่ง ปกติจะการหากินแบบตัวเดียว ยกเว้นเฉพาะคู่แม่ลูกที่จะอยู่ด้วยกันตลอดเวลา

จากข้อมูลการเกยตื้นทั้งสองฝั่งและการสำรวจในบริเวณอ่าวไทยตอนบน พบว่าปลาวาฬบรูด้าออกลูกได้ตลอดทั้งปี และลูกปลาวาฬบรูด้าเกยตื้นในประเทศไทยมีขนาดค่อนข้างเล็กเมื่อเปรียบเทียบข้อมูลในตารางข้างต้น เช่น ลูกเกยตื้นที่ บ้านเพ จ.ระยอง มีความยาวลำตัว 3.2 เมตร และหนัก 255 กิโลกรัม ลูกเกยตื้นที่ หาดหว้ากอ จ.ประจวบคิรีขันธ์ มีความยาว 3.4 เมตร และหนัก 250 กิโลกรัม และลูกที่เกยตื้นที่ เกาะแรด จ.ชุมพร มีความยาว 4.18 เมตร และหนัก 640 กิโลกรัม เป็นต้น

ประชากรปลาวาฬบรูด้าในอ่าวไทย จากการจำแนกโดยใช้ภาพถ่าย (Photo Identification, Photo-ID)

ประชากรปลาวาฬบรูด้าในอ่าวไทย จากการจำแนกโดยใช้ภาพถ่าย (Photo Identification, Photo-ID)

ประกอบด้วย

1. เจ้าบางแสน 2. แม่กันยา 3. เจ้าสามมุข 4. เจ้าตรัย
5. เจ้าสิงหา 6. แม่ตองอ่อน 7. เจ้าสมุทร 8. เจ้าบันเทิง
9. แม่สาคร 10. แม่สดใส 11. แม่วันดี 12. แม่สีคราม
13. เจ้าสีฟ้า 14. แม่ข้าวเหนียว 15. แม่เพชร 16. เจ้าธันวา
17. เจ้าชัดเจน 18. เจ้านำโชค 19. แม่วันสุข 20. เจ้าสุขใจ
21. เจ้าเมษา 22. เจ้าท่าจีน 23. เจ้าส้มตำ 24. เจ้าแตงไทย
25. แม่พาฝัน 26. แม่สมหวัง 27. แม่จ๊ะเอ๋ 28. แม่สายชล
29. เจ้ามารวย 30. เจ้าหรรษา 31. เจ้ามีนา 32. แม่แกร่ง
33. เจ้าแสนสุข 34. เจ้าสดชื่น 35. เจ้าบุญมา 36. เจ้าพัทธยา
37. แม่กล้า 38. แม่ทองดี 39. เจ้าสายลม(เจ้าท่าฉลอม) 40. เจ้าเอกน้อย
41. เจ้าใบตอง 42. เจ้าอิ่มเอม 43. เจ้าวันชัย 44. เจ้ามาลัย
45. เจ้าศรีสุข 46. เจ้าสายสมุทร 47. เจ้าสมสมุทร 48. เจ้าตึก
49. เจ้าชาญสมุทร 50. เจ้าส่องสมุทร 51. เจ้าท่องสมุทร 52. เจ้าธารสมุทร
53. เจ้าข้ามสมุทร 54. เจ้ามีสุข 55. เจ้าใบเตย 56. เจ้าพลอย
57. เจ้าสายธาร 58. เจ้าเก่ง 59. เจ้าตุลา 60. เจ้าวันใหม่
61. เจ้ายินดี      

ผลการสำรวจกลุ่มปลาวาฬบรูด้าแม่-ลูก

ชื่อแม่ ชื่อลูกตัวที่1 ชื่อลูกตัวที่2 ชื่อลูกตัวที่3
1. แม่วันสุข เจ้าสุขใจ เจ้ามีสุข เจ้าแสนสุข
2. แม่กันยา เจ้ามาลัย เจ้ามารวย เจ้าข้ามสมุทร
3. แม่สดใส เจ้าสดชื่น เจ้ามีนา เจ้าศรีสุข
4. แม่ตองอ่อน เจ้าแตงไทย เจ้าใบตอง เจ้าใบเตย
5. แม่ข้าวเหนียว เจ้าส้มตำ เจ้าเอกน้อย เจ้าธารสมุทร
6. แม่สาคร เจ้าท่าจีน เจ้าสายลม(เจ้าท่าฉลอม) เจ้าส่องสมุทร
7. แม่พาฝัน เจ้าออิ่มเอม เจ้ายินดี  
8. แม่วันดี เจ้าวันชัย เจ้าวันใหม่  
9. แม่สายชล เจ้าสายสมุทร เจ้าสายธาร  
10. แม่สีคราม เจ้าสีฟ้า    
11. แม่สมหวัง เจ้าสมสมุทร    
12. แม่จ๊ะเอ๋ เจ้าตึก    
13. แม่แกร่ง เจ้าชาญสมุทร    
14. แม่กล้า เจ้าเก่ง    
15. แม่เพชร เจ้าพลอย    
16. แม่ทองดี เจ้าท่องสมุทร    

ข้อมูล : สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเล ชายฝั่งทะเลและป่าชายเลน
วันที่ : 1 พฤษภาคม 2560